Connect with us

Nedir?

Hidrolik – pnömatik nedir

Yayın Tarihi:

on

Hidrolik ve pnömatik sistemler bir bütün olarak akışkan gücü sistemlerini oluştururlar. Yağ ve su gibi akışkanların kullanıldığı sistemler hidrolik; hava veya gaz kullanılan sistemlerse pnömatik olarak adlandırılmaktadır.

Hidrolik, akışkan gücünün mekanik özelliklerini inceleyen bilim dalına verilen isimdir aynı zamanda. Kelime, Fransızca, “su basıncı ile çalışan mekanizma, fizikte sıvılar mekaniği” anlamına gelen “hydraulique” sözcüğünden dilimize yerleşmiştir. Sözcüğün Fransızcaya ise Eski Yunancadan girdiği kabul edilmektedir. 

Pnömatik kelimesi ise havanın özelliklerini, hareketlerini ve davranışını inceleyen bir bilim dalı olmanın yanında; sıkıştırılmış hava ve gaz gücü ile çalışan iş elemanlarının (silindirler ve motorlar) ve kumanda elemanlarının (valfler) çalıştırılmalarında gerekli olan endüstriyel uygulamaları kapsayan bir tabirdir. Pnömatik terimini kökeni Yunancadaki “nefes almak” anlamındaki “pneuma” sözcüğüdür.

Hidrolikte sıkıştırılması mümkün olmayan akışkan gücü ile yani yağ ve su gibi akışkanlarla enerji iletimi sağlanırken; pnömatikte sıkıştırılabilir akışkan gücü yani hava ve gaz gibi akışkanlarla iletim sağlanmaktadır.

Hidrolik sistemlerin kullanılmasıyla çok büyük enerji sağlanabilirken; pnömatik sistemler, sıkıştırılmış akışkanlardan istifade ettiklerinden, nispeten daha düşük kuvvetler elde edilmek için kullanılırlar.

Tarih boyunca insanlar hidrolik enerjiden çok çeşitli şekillerde istifade etmişlerdir. Antik çağlardan bu yana insanlar akarsuların enerjisinden, değirmeni döndürmek ya da ağır yükleri bir yerden bir yere taşımak için istifade etmişlerdir. İnsanlık tarihinin ve medeniyetin gelişimi içerisinde bilim insanlarının ortaya koyduğu yeni prensiplerle bu alanda pek çok ilerleme kaydedilmiştir. Dairesel ve doğrusal hareketlerin üretilmesi için ortaya çıkan yeni fikirler ve yapılan bilimsel çalışmalar günümüzün modern sistemlerine varan yolu açmıştır.

Teknolojinin ilerlemesi ve gelişmesine paralel olarak hidroliğin ifade ettiği anlam da değişime uğramıştır. Hidrolik sistemlerin temel prensipleri artık istenilen debi ve basınçta enerjinin elde edilmesi, bu enerjinin kontrol edilmesi ve iletilmesini ifade eder hale gelmiştir.

Teorik ve tarihi açıdan modern hidroliğin temelleri 17. yüzyılın ortalarında Fransız Fizikçi Blaise Pascal tarafından, kendi adı ile anılan Pascal Yasası ile atılmıştır. Pascal Yasası; bir kaptaki sıvının serbest yüzeyine uygulanan basıncın, sıvının temas ettiği tüm yüzeylerde, eşit oranda bir basınç yaratacağı esasını ortaya koymuştur.

Hidrolik sistemler esas olarak; yüksek güç yoğunluğu, nispeten düşük enerji sarfiyatı, enerji depolama kabiliyeti, hassas hareket, yumuşak ve kademesiz hareket kabiliyeti; aşırı yüklere karşı güvenli, darbesiz, kuvvet ve torku sabit tutma kabiliyeti ile; genelde kapalı ve korunmuş bir sistem olmaları dolayısıyla makine imalat sanayiinde halen çok önemli görevler üstlenmeye devam etmektedirler.

Pnömatiği, endüstriyel tanım olarak gaz basıncı ile çalışan sistemlerin hareket ve kontrolünü sağlayan sanayi dalı olarak ifade edebiliriz. İlk pnömatik uygulamalar 19. yüzyılın ortalarında başlamış olmakla beraber; bugün anladığımız anlamda geniş çaplı uygulamalar 20. yüzyılın ortalarında itibaren başlamıştır.

Türkiye endüstrisine, alana özel, spesifik yayınlar üreten MONETA Tanıtım’ın sektörel dergilerinin ve web portallarının editörlüğünü yapmaktayım. Yeni nesil, dinamik yayıncılık anlayışıyla, dijital ve basılı mecralarda içerik geliştirmek için çalışmaktayız.

Nedir?

Kondenstop nedir?

Yayın Tarihi:

on

Buhar enerjisinden istifade edilen proseslerde, sistemde biriken kondensin tahliyesini sağlayarak enerji verimliliği ve proses güvenliği sağlayan cihazlara kondenstop denmektedir. 

Proseslerde kullanılan önemli enerji kaynaklarından biri buhardır. Kazanlarda üretilen buharın, yoğunlaştıktan sonra borular yardımıyla taşınırken bir miktar ısı ve enerji kaybına uğraması olasıdır. Bu ise verimliliği ciddi oranda düşüren bir durumdur. Buharın yoğuşmasıyla boruların içerisinde kondens denilen durum ortaya çıkacaktır. Kondens oluşumu hem verimliliği düşürdüğünden hem de proseslerde çeşitli problemler yaratabildiğinden prosesten tahliye edilmelidir. Bu noktada, bu işi yapmak üzere devreye giren cihaza kondenstop denmektedir.

Proses hattındaki cihazlarda veya buharlarda oluşan kondens eğer tahliye edilmezse yüksek oranlarda kavitasyona sebebiyet verebilir. Bu sebeple kondenstoplar enerji verimliliği için olduğu kadar proses güvenliği için de oldukça önemli bileşenlerdendir. Kondenstoplar, sistemde birikmiş kondensin yanı sıra yoğuşmamış gazlar ve hava ile yoğuşmuş suyun da tahliyesini sağlayarak sistem güvenliğine katkıda bulunurlar.

Çok farklı sistem ve proseslerde kullanılan kondenstoplar farklı tiplerde üretilmektedir. Sistemde kullanılan buharın miktarı, sıcaklığı ve basıncı gibi değişkenler göz önüne alınarak doğru kondenstop tipinin seçilmesi enerji verimliliği ve proses güvenliği için önem arz etmektedir.

Genel manada kondenstop tipleri şu üç başlık altında toplanabilir:
  • Mekanik kondenstoplar
  • Termostatik kondenstoplar
  • Termodinamik kondenstoplar
Devamını Oku

Nedir?

Eşanjör nedir?

Yayın Tarihi:

on

İngilizcede heat exchangers kelimesiyle ifade edilen eşanjör kısaca ısı değiştirici olarak tanımlanabilir. Eşanjör temel olarak iki veya daha fazla sayıdaki farklı akışkanın (sıvı ya da gaz), birbirlerine temas etmeden sıcaklıklarının transferini mümkün kılan bir cihazdır.

Eşanjörlerdeki contalar akışkanların birbirine temasını kesin olarak engellerler. Olası bir conta arızası durumunda ise akışkan sistem dışarı doğru akacak ve aksaklık kolaylıkla tespit edilebilecektir.

Eşanjörler endüstrinin pek çok alanında kullanılırlar: İklimlendirme, petrokimya, enerji santralleri, gemicilik, atıksu yönetimi vs. Günlük hayatta yaygın bir kullanım alanı olan araçlardaki radyatörler ile klima ve kombi gibi iklimlendirme cihazlarında eşanjörler mevcuttur. Isıtma veya soğutma amaçlı transfer yapmak amacıyla kullanılabilirler.

Eşanjörler pek çok farklı proses ve cihazda kullanıldığından pek çok farklı tipte üretilmektedir. Borulu ve plakalı eşanjörler en tipik çeşitleri arasındadır. Bunun dışında uygulamaya özel eşanjörler de üretilmektedir. Düşük yatırım maliyeleri ile de tercih sebebi olmaktadırlar.

Plakalı eşanjörler

Plakalı eşanjörler yüksek verimlilikle ısı transferi yapılmasına imkân veren cihazlardır ve bu özellikleriyle oldukça sık olarak tercih edilmektedir. Verimlilik bahsinde borulu eşanjörlerin oldukça önündedir. İhtiyaca göre plaka ve boru ekleyebilmeye de imkân veren bu tip cihazlar, dünya çapında en çok rağbet gören eşanjör türüdür. Bu cihazlar kompakt bir tasarıma sahiptir ve yerden de tasarruf sağlar. Bu cihazlar için plakalar ve contalar ihtiyaca uygun ölçülerde tercih edilebilir.

Ülkemizde pek çok farklı firma yerli üretim olarak eşanjör imalatı yapmaktadır. Ayrıca dünya çapında pek çok firmanın çeşitli uygulamalara yönelik eşanjörlerini de ülkemizde tedarik etmek mümkündür.

Devamını Oku

Nedir?

Valf nedir?

Yayın Tarihi:

on

Valf, akışkanları kontrol etmeye yarayan vana ve subap gibi tesisat elemanlarına verilen genel isimdir. Valf kelimesinin sözlükteki karşılığı ise vanadır. Sıvı ya da gaz halindeki akışkanın kontrolünü sağlamak üzere açılan ya da kapatılan veya kontrollü bir akışa olanak sağlayan basit bir düzenek olarak nitelenebilecek valfler, oynadıkları rol bakımındansa oldukça önemli bir bileşendir.

Günlük hayatta da, banyolar ve mutfak tesisatlarının yanı sıra ısınma ve sıcak su temini gibi oldukça yaygın bir kullanım alanı olan valfler hemen tüm endüstriyel uygulamalarda kullanılır. Basıncın ve akışkan gücünün kontrol altında tutulmasına olanak sağlayan valfler, otomotivden petrokimya endüstrisine kadar geniş bir yelpazede yaygın olarak kullanılırlar. 

Valf çeşitleri

Pek çok farklı başlık altında sınıflandırılma imkânı olan valfler, uygulama alanına göre hidrolik veya pnömatik olarak bir ayrıma tabi tutulabilir. Ayrıca basınç, yön kontrol ve açma/kapama valfleri de mevcuttur. Bunun dışında belli başlı valf çeşitleri ise şunlardır:

Solenoid valfler: Solenoid valfler elektrik sinyalleriyle kontrol edilen valf çeşitleridir. Su, gaz, yağ ve buhar gibi akışkanların kontrolünde kullanılan ve elektromanyetik kontrol sistemiyle çalışan bu valfler patlayıcı ortamlarda da sıklıkla tercih edilmektedir.

Çekvalfler: Çekvalfler, akışkan transferinde kullanılan boru tesisatlarında oldukça önemli bir bileşendir. Düzgün çalışan bir çekvalf sıvının bir yönde akmasını sağlar ve ters akışı önler. Çekvalflerin sağlıklı çalışabilmesi için akış kapasitesi göz önünde bulundurulmalı ve seçim buna göre yapılmalıdır. Ayrıca uygun kurulum ve önleyici valf bakımı oldukça önemlidir.

Küresel valfler: Küresel valfler (küresel vana) yumuşak sitli, normal veya yangın emniyetli olarak; tam açma-kapama veya belli koşullarda kısma amaçlı olarak kullanılmaktadır. 

Kelebek valfler: Su ve sıcak su tesisatlarında yaygın olarak kullanılan kelebek valfler ya da vanalar, adını disk (klape) ve milin kombinasyonunun şeklinden alır. Konstrüksiyonu basittir. Vana gövdesi ile vana iç çapının büyüklüğü birbirine çok yakındır. Disk, dikey eksen boyunca mil ile desteklenmiştir.

Pres emniyet valfleri: Dozaj pompalarının, hat basıncından daha yüksek basınca sahip olduğu bazı durumlarda, hattı yüksek basınçtan korumak ve hat dışına sızacak kimyasalın zararlarından korumak için pres emniyet valfleri kullanılır.

Sürgülü valfler: Sürgü adı verilen klapenin düşey düzlemde sonsuz vidalı mil sayesinde hareket etmesi ile akışkana yol verip, akışı durduran vana çeşidine sürgülü valf denmektedir. Tam açık veya tam kapalı olarak çalışmaları nedeniyle sürgülü valf tercih edilir.

İğne valfler: Pozitif sızdırmazlık için kapatma ya da sıvı ve gazların regülasyonu için çeşitli gövdelerde, hat içinde ve açılı şekilde iğne valfler kullanılmaktadır.

Devamını Oku
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement

Trendler

Copyright © 2011-2018 Moneta Tanıtım Organizasyon Reklamcılık Yayıncılık Tic. Ltd. Şti. - Canan Business Küçükbakkalköy Mah. Kocasinan Cad. Selvili Sokak No:4 Kat:12 Daire:78 Ataşehir İstanbul - T:0850 885 05 01 - info@monetatanitim.com