Connect with us

Vanalar

Vana seçimini etkileyen faktörler

Yayın Tarihi:

on

 

Vana seçimi endüstriyel proseslerin verimliliğine doğrudan etki eten faktörlerin başında gelmektedir.Bu sebeple, eskiden sarf malzemesi olarak kabul edilen vanalar; artık performansı, çalışma ömrü, tasarımı, prosese katkısı, enerji sarfiyatı gibi faktörler ölçülerek değerlendirilen ve sistemin optimizasyonunda önemli bir etken olan birer ekipman haline gelmiştir. Dolayısıyla da günümüzde “ürettiğini satmaya çalışan” değil; prosesi ve prosesin ihtiyaçlarını bilerek “prosese özel çözümler sunabilen” vana üreticileri tercih edilmektedir.

 

Özellikle kronik sorunlarda çözüm olarak sunulan vanaların , sorun yaşanılan standart vanalara oranla ilk yatırım maliyeti daha yüksek olabilmektedir. Fakat, unutulmamalıdır ki sorun yaşanılan vanaların periyodik değişimleri öngörülemeyen işçilik, bakım-onarım maliyetlerini , ürün, ham madde  ve üretim kayıplarını, üretim planında aksamaları vs  beraberinde getirerek toplam verimliliği düşürmekte ve görülmeyen/ölçülemeyen bu ilave maliyetleri ile birlikte çok daha pahalıya gelmektedir.

 

Vana seçimi pek çok faktöre bağlı olmak ile birlikte, temel olarak prosese, çalışma şartlarına ve akışkanın kimyasal özelliklerine göre farklılık göstermektedir. İstenilen performansı ve çalışma ömrünü sağlayacak “optimum” bir vana seçimi aşamasında dikkate alınması gereken faktörler aşağıda başlıklar halinde sunulmaktadır.

 

Akışkanın Niteliği: 

Vanalarda akışkan ile tamas edecek olan gövde, disk/küre/plug ,mil,yay, üst kapak gibi parçaların malzeme seçimini yapmak için öncelikle akışkanın niteliğinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Akışkanın korozif ya da abrasif nitelikle olması malzeme seçimindeki temel faktördür. Bu sebeple akışkanın kimyasal içeriği, pH değeri, viskozitesi,  var ise katı partikül oranı ve tane boyutu göz önünde bulundurulmalıdır.

Katı partikül oranı yüksek olan akışkanların aşındırıcı etkisi vana tipinin belirlenmesinde yardımcı olacaktır. Örneğin; katı partikül oranı düşük olan akışkanlarda Tümsek Geçişli (Weir Type ) Diyafram vanalar kullanılmakta iken, oran yükseldiğinde Düz Geçişli (Straight Through Type ) Diyafram vanaların kullanılması gerekmektedir ya da polimerize olan akışkanlarda Plug Vanalar Küresel Vanalara göre çok daha iyi performans göstermektedir.

Akışkanın Sıcaklığı:  

Sıcaklık akışkanın niteliği ile birlikte değerlendirmeye alınarak uygun materyal seçimine yön vermektedir. Özellikle yüksek sıcaklık söz konusu ise bu etkinin akışkanın daha agresif bir yapıya geçmesine sebep olacağı için kimyasal dayanım tablolarının referans alınması gerekir. Kimi akışkanlar ortam şartlarında stabil ve etkisi düşük bir karakterde iken, yüksek sıcaklıkta çok daha etkili ve korozif bir yapıya geçebilmektedir. Diğer taraftan, yüksek sıcaklık özellikle buhar uygulamalarında beraberinde yüksek basıncı da getireceği için vananın basınç/sıcaklık tablolarınındaki limit değelerinin dikkate alınması önem arz etmektedir.

 

Örneğin;  şeker fabrikalarındaki buhar uygulamalarında 140⁰C’ye kadar Kauçuk Yataklı (Resillient Seat) Kelebek Vanalar , 250⁰C’ye kadar Çift Eksen Kaçıklığı olan (Double Eccentric) Kelebek Vanalar,  250⁰C – 550⁰C sıcaklık aralığında ise Üçlü Eksen Kaçıklığı olan (Triple Eccentric) Kelebek Vanalar kullanılabilmektedir. Bu öreneği dikkate aldığımızda vana tipini belirleyen temel faktör sıcaklıktır.

 

Akışkanın Basıncı :

Vanalar için basınç değerini “tasarım basıncı” (nominal basınç = anma basıncı ) ve “çalışma basıncı” (operasyonel basınç) olarak ikiye ayırmak mümkündür. Tasarım basıncı vananın çalışma limitini ve  flanş normunu tayin etmektedir. Çalışma basıncı ise prosesin işlevine göre optimize edilmiş minimum, normal ve maksimum çalışma basınçlarını, giriş-çıkış basınçlarını kapsamaktadır. Çalışma basınçları vananın seçiminde etkili olduğu gibi aktüatör modelinin ve kontrol açıklığının belirlenmesinde de etkili olan temel faktörlerdir.

Örneğin; bir maden prosesinde HPAL (High Pressure Acid Leaching) uygulamasında Küresel Vanalar yüksek basınçtaki ve katı partiküllü akışkana karşı yeterli performansı ve güveni sağlayamadığı için Sleeved Plug Vanalar kullanılmaktadır.

Diğer taraftan, basıncın değil, vakumun söz konusu olduğu proseslerde ise sistemin ihtiyacı olan izolasyonu ve %100 sızdırmazlığı sağlayan Vaccuum-Proof tasarımdaki Kelebek Vanalar ya da Plug Vanalar kullanılmaktadır.

Akışkanın Hızı:

Vana seçiminde genellikle göz ardı edilen akış hızı, vananın çalışma ömrünü doğrudan etkileyen bir faktördür. Akış hızının yüksek olduğu ve özellikle katı partikül içeren bir akışkanların hatlarında kullanılan vanalar çok yüksek bir aşındırıcı etkiye maruz kalırlar. Vana içerisinde hızdan kaynaklanan türbulans sebebi ile etkisi daha da artan aşınma vana gövde ve sızdırmazlık yüzeyinde kısa sürede deformasyona sebep olabilmektedir.

Örneğin; Diyafram vanalar için,

Gaz ya da basınçlı hava hatlarındaki hız limiti 100m/s,

Katı partikül içermeyen bir Sülfürik Asit Hattındaki hız limiti 6m/s,

Kristalize içeriği olan bir Amonyum Sülfat Çözeltisindeki hız limiti 2,5m/s’dir.

Bu limitler, üretici firmalara göre farklılık göstermekle birlikte akışkanın içeriğine göre ne denli farklı değerler alabildiğine dikkat edilmelidir.

Materyal Seçimi:

Akışkanın nitelikleri ve vananın prosesteki görevi dikkate alınarak, vanayı oluşturan ve özellikle de akışkanla temas halinde olan parçalar için en ideal malzemenin seçilmesi gerekmektedir. Bu malzemeler standart  GGG40- Sfero Döküm , WCB-Karbon Çelik,  AISI 316-Paslanmaz Çelik olabileceği gibi kimi zaman da ağır proses şartlarından dolayı AISI 904L,Nickel, Alloy 20, Super Duplex, Incoloy, Monel, Inconel, Hastelloy,  Zirconium, Titanium gibi exotic materyaller olabilir.

ExoticMateryallerin seçimi beraberinde yüksek maliyet de getireceği için kaplı vanakullanımının da bir opsiyon olarak değerlendirilmesi gerekir.

Örneğin;termik santrallerde Baca Gazı Arıtma Ünitesinde (BGA=FGD) akışkanın yüksek kloriçeriğinden dolayı kullanılacak olan KauçukYataklı Kelebek Vananın disk malzemesi Hastelloy C olarak da seçilebilir ya da çalışma sıcaklığı elverdiğitakdirde “Hostalen-GUR”  Kaplı bir diskseçilebilir. Aynı performansı sağlamasına rağmen Hostalen-GUR  kaplı diskin maliyeti, Hastelloy C disktenyaklaşık %30 daha ekonomiktir.

Bir SülfürikAsit hattında ya da Klor Alkali Prosesinde kullanılan Teflon Kaplı Küresel Vanalar, 904L materyalden üretilen KüreselVanalara göre çok daha ekonomik ve uzun ömürlü çözümlerdir.

Vananın Uzunluk ve Flanş Normu Seçimi:

İşletmelerde kullanılmakta olan vanaların uzunluk ve flanş normları mühendislik aşamasnda borulama için belirlenmiş olan değerlerdir. Bir vananın uzunluk normu (L Boyu = Face to Face ) ve flanş normu  DIN, BS, ASME ya da JIS Normlarında olabilir. Pek çok vana üreticisi bu alternatif normları birer opsiyon olarak sunmaktadır. Prosesteki mecut bir vananın değişimi gerekiyor ise bu L Boyu ölçüsünün ya da Flanş Normunun üretici firmaya bildirilmesi gerekmektedir. Diğer taraftan özellikle kuruluşu çok eskiye dayanan işletmelerde farklı proseslerde alt yükleniciler tarafından farklı normlarda vanalar kullanılmış olabilir. Hatta aynı hattaki iki vananın farklı normlara sahip olabilmektedir. Bu gibi durumlardan dolayı bazı vana üreticileri örneğin uzunluk normu DIN fakat flanş normu ASME olan vanalar da üreterek pratik çözümler sunabilmektedir. Bu sebeple, proseste standardizasyonun ve yedeklemenin sağlanabilmesi, vana değişimlerinde hatta işlem süresinin ve bakım duruşlarının kısaltılabilmesi için tüm vanaların aynı normda olması gerekmektedir.

Vananın Kumanda Şekli:

Manuel Çalıştırma;  10 Pozisyonlu Kollu, Dişli Kutulu, Zincirli Dişli Kutulu ya da Ağırlık Kollu olabilmektedir. Manuel kullanılacak olan vanalarda açma-kapama anındaki torkun dikkate alınarak kumanda şeklinin belirlenmesi önemlidir.

Örneğin, Kelebek Vanalarda Manuel Kollu kumanda genellikle max.DN200 çapa kadar kullanılmakta, daha büyük çaplarda ise tork yükseldiği için dişli kutulu kumanda kullanılmaktadır. Fakat, Plug vanalarda tasarım gereği tork değerleri daha yüksel olduğu için max. DN100 Çapa kadar kollu kumanda kullanılabilmektedir. Operatörün çalışma ergonomisi dikkate alınarak işletmede kullanılacak olan manuel vanaların kumanda şekli tespit edilmelidir.

Otomatik Çalıştırma: Pnömatik Aktüatörlü, Elektrik Aktüatörlü, Hidrolik Aktüatörlü,  Ağırlıklı Aktüatörlü ya da bunların bir kombinasyonu şeklideki özel tasarımlar ile otomatik operasyon sağlanabilir. Bu noktada önemli olan prosesin gereksinimi doğrultusunda, vananın görevi, günlük açma-kapama sayısı, operasyon süresi , kontrol şekli (On/Off ya da Oransal ), emniyet pozisyonu (Çift Etkili, Normalde Açık ya da Normalde Kapalı ), iletişim arayüzü (Profibus, Hart, FieldBUS)  gibi etkenler dikkate alınarak enerji tüketimi optimum olan kumanda şeklinin seçilmesidir. Örneğin; bazı pozisyonerler sürekli hava tüketimine sebep olmakta iken bazı üreticiler yalnızca operasyon alında hava kullanan modellere sahiptir.

 

Otomatik çalıştırmada dikkat edilmesi gereken bir diğer husus ise aktüatör modelinin ve gerekli ise Limit Switch, Solenoid Valf, Pozisyoner gibi ilave aksesuarların seçimidir. Aksesuar seçiminde işletmede mevcut voltaj değerleri ve koruma sınıfı belirtilmelidir. Aktütör modeli işletmede sağlanacak minimum hava basıncı ve vananın açma-kapama tork değeri ve %20 ile %30 arasında değişebilen güvenlik faktörü dikkate alarak seçilmelidir.

Özetle prosese uygun vana seçimi, akışkanın niteliği bilindiği, gerekli proses değerlerinin sağlandığı ve değerlerin doğru analiz edildiği takdirde mümkündür.

Hazırlayan:

Bahadır TAŞDEMİR

Endüstriyel Projeler Şefi

LEON TEKNİK – Leontek Dış Tic. Ltd. Şti. 

e-mail: bahadir@leonteknik.com  

web: www.leonteknik.com 

Endüstri dünyasındaki gelişmeleri takip edin. Neleri size ulaştırmamızı istersiniz? Şimdi kayıt olun.

  E-Bülten'e kayıt olun
E-Posta:
 

Türkiye endüstrisine, alana özel, spesifik yayınlar üreten MONETA Tanıtım’ın sektörel dergilerinin ve web portallarının editörlüğünü yapmaktayım. Yeni nesil, dinamik yayıncılık anlayışıyla, dijital ve basılı mecralarda içerik geliştirmek için çalışmaktayız.

Vanalar

Neway, 96” Aktüatörlü Üçlü Ofset Kelebek Vana’yı piyasaya sürüyor

Yayın Tarihi:

on

Yazar:

Sektörün talep ve gereksinimlerini karşılamak için eksiksiz bir valf çözümü sunan ve gelişmiş valf tesisi ile önde gelen üreticilerinden biri olan Neway, 88” sürgülü vana ve 56” tam kaynaklı küresel vananın ardından, şimdiye kadar ürettiği en büyük üçlü ofset kelebek vana olan 96” aktüatörlü üçlü ofset kelebek ile bir diğer devi piyasaya sürüyor.

Sıkı kalite kontrol süreciyle çift Yönlü GOST9544 kaçak oranı A testini geçen (test süresi boyunca görsel olarak tespit edilebilir sızıntı meydana gelmedi) 96” aktüatörlü üçlü ofset kelebek vana, Neway müşterileri tarafından da onaylandı. Sadece bu vana değil, siparişin tamamı tahrikli vanalardan meydana geliyor ve vana boyut aralığı 20 inç ila 96 inç arasında değişiyor. 

Neway Valve, büyük boy sürgülü vanalara yenilik getirdi

Güvenilir kalitede büyük boyutlu aktüatörlü vanalarda eksiksiz ürün portföyü sunan Neway, endüstriyel vanalar için komple çözümler sağlıyor. Denizaşırı petrol projelerinde 88 inç ve 72 inç gibi büyük boy sürgülü vana siparişleri alan Neway, bu siparişleri müşterilerine başarıyla teslim etti. Gelişmiş üretim yöntemi ve kalite kontrolü ile API598 testini geçen vanalarda, su ve gaz sızıntısı meydana gelmedi. Bu projeler Neway’ın, kullanıcıların olumlu olarak tanınmasını sağlayan ürün yeniliği ve kalite kontrolü üzerindeki gücünü gösteriyor.

Kaynak: www.newayvalve.com

Endüstri dünyasındaki gelişmeleri takip edin. Neleri size ulaştırmamızı istersiniz? Şimdi kayıt olun.

  E-Bülten'e kayıt olun
E-Posta:
 
Devamını Oku

Vanalar

Enerji santralindeki püskürtme kontrolü sorunlarına 100DLC DRAG® Valf çözümü

Yayın Tarihi:

on

Yazar:

IMI CCİ’nin enerji sektöründe kömüre dayalı bir termik santral işleten Hindistanlı müşterisi, süper ısıtıcı püskürtme kontrolü vanalarıyla ilgili sorunlar yaşıyor ve bu sorunlarda tesisin performansını ciddi şekilde etkiliyordu. Devreye alındığı 2015 yılından bu yana sorunlar yaşanan tesiste; vanalar, türbine giren buharın akış kontrolünü zayıflatan ve sıcaklık kontrolünün de azalmasına yol açan sızıntı ile birlikte, vana yuvasında erozyon sorunları yaşıyordu.

Tesisin operatörleri, türbin baypas sistemleri için önceden kurulmuş olan DRE, NBSE ve DRAG® vanalarının performansına dayalı bir çözüm için IMI CCİ’ye başvurdu. Süper ısıtıcı vanalardaki çeşitli sorunların temel nedenini belirlemek için müşteriyle yakın bir şekilde çalışan Valve Doctors® destekli IMI CCİ ekibi, sorunun bir kısmının, orijinal belirtilen parametrelerinin ötesinde çalıştırılması gereken mevcut vanalar olduğunu belirledi.

IMI CCI müşterisi için düşük akışlarda yüksek menzilin ve hassas kontrolün sağlanması için yeni belirlenen gereksinimlere dayanarak, pistonlu aktüatörlü 100DLC DRAG® vanalarını sundu. 100DLC vanalar; gerçek çalışma koşullarını karşılamak üzere 200kg/s’ye kadar inebilen kontrol edilebilir minimum debi, bakım sürecini basitleştirmek için kaynaklı koltuk yerine kelepçeli tip koltuk, kapatma işleminin sıkı olması için pnömatik pistonlu aktüatör gibi temel özellik sağlıyor. 100DLC tarafından sağlanan yüksek menzil, oturma alanına girerken akışkanın hızını sınırlayan ve aksi takdirde vananın kabiliyetini tehlikeye atacak aşındırıcı kuvvetleri en aza indiren DRAG® teknolojisi sayesinde mümkün hale geliyor. DRAG® teknolojisi, özel olarak karakterize edilmiş diskleri kullanarak, tüm proses koşulları için hassas kontrolü en üst düzeye çıkarırken menzili de artırabiliyor.

Endüstri dünyasındaki gelişmeleri takip edin. Neleri size ulaştırmamızı istersiniz? Şimdi kayıt olun.

  E-Bülten'e kayıt olun
E-Posta:
 
Devamını Oku

Vanalar

Karmaşık jikle valfi ihtiyaçlarına IMI Critical Engineering çözümü

Yayın Tarihi:

on

Yazar:

IMI Critical Engineering, yeni bir müşterisinin yeni geliştirilen su enjeksiyonlu şok valfleri kullanımında ortaya çıkan bir dizi karmaşık ihtiyacın hızlı bir şekilde çözüm bulmasına yardımcı oldu. Petrol ve gaz endüstrisindeki IMI Critical Engineering müşterisi, sahip oldukları kurulu vanalarla güvenilirlik, gürültü ve kapasite ile ilgili önemli sorunlar yaşıyordu. Yükseklik ve alan sınırlamalarının var olduğu özel çalışma koşullarını karşılayacak olağanüstü performansta vanalara ihtiyacı olan müşteri, mevcut tedarikçilerinden aldığı vanaları değiştirmek için uygun bir çözüm bulamadı. Bu çözümsüzlük de vanaların operasyonel verimliliğini azaltıp arıza sürelerini artırdı. Müşterisinin tesislerini ziyaret ederek, ihtiyaçlarını değerlendiren IMI Critical Engineering ekibi, hızlı bir çözüm sundu. Vana uzmanları, müşterinin sekiz jikle vanasını, 100DWI su enjeksiyonlu jikle valflerle değiştirerek yükseltme yapmasını tavsiye etti.

Yeni vananın müşteriye sağladığı faydalar:

  • Vanaların dönüşü için plan dışında kapama işlemine duyulan ihtiyacı ortadan kaldıran iyileştirilmiş operasyonel güvenilirlik,
  • Toplam yaşam döngüsü maliyetlerinin %40’a kadar azaltılmasıyla gelen kar ve kapasite artışı,
  • Gürültü yönergelerine bağlı daha az gürültü seviyeleri,
  • Gelişmiş kavitasyon ve erozyon kontrol tasarımı sayesinde vananın kullanım ömründe %50’ye varan artış.

Konuyla ilgili açıklama yapan IMI CCİ Proje Müdürü Manuel Bader, şu ifadeleri kullandı: “Bu müşterinin yalnızca operasyonel sorunlarını çözmekle kalmayıp aynı zamanda yükseklik ve alan gereksinimlerini de karşılayan hızlı bir çözüm bulmasına yardımcı olmaktan mutluluk duyduk. Yüksek mühendislik yeteneklerimizi kullanarak verimliliklerini daha da artırmak ve arıza sürelerini azaltmak için gelecekte onlarla tekrar çalışmayı dört gözle bekliyoruz.”

Endüstri dünyasındaki gelişmeleri takip edin. Neleri size ulaştırmamızı istersiniz? Şimdi kayıt olun.

  E-Bülten'e kayıt olun
E-Posta:
 
Devamını Oku
Advertisement

Trendler

Copyright © 2011-2018 Moneta Tanıtım Organizasyon Reklamcılık Yayıncılık Tic. Ltd. Şti. - Canan Business Küçükbakkalköy Mah. Kocasinan Cad. Selvili Sokak No:4 Kat:12 Daire:78 Ataşehir İstanbul - T:0850 885 05 01 - info@monetatanitim.com