Connect with us

SU VE ATIKSU YÖNETİMİ

Endüstride online klor ölçümü

Yayın Tarihi:

on

Erhan Doruk, Hach Türkiye Su Çözümleri Uzmanı

1965’te üretime başlayan bir çelik üretim tesisi, bugün Türkiye’nin en büyük yassı çelik üreticisidir. Tesiste klor takibi yapmak için, her gün sahadan numune alarak laboratuvarda analiz yapılıyor ve elde edilen değerlere göre fabrikanın klor dozajı yapılıyordu. Ancak değişen şartlar nedeniyle dozajda oluşabilecek sıkıntılarda aksiyon alma süresi uzadığından anlık izleme bir zorunluluk olmuştu.

Klor ölçümünün önemi

Toplulukları etkileyen hastalıkların birçoğuna içme suyunda taşınan mikroorganizmalar neden olur.

Bu mikroorganizmaları tahrip etmek ve dezenfeksiyonu sağlamak için bir dizi yöntem vardır. Klorlama bu yöntemlerin içinde en yaygın olanıdır. Klorun gerektiğinden az dozlanması yeterli dezenfeksiyonu sağlamazken; fazla dozlanması ise suya hoş olmayan bir tat verir. Bu nedenle dezenfeksiyonun etkin sağlanması için doğru oranda dozlamak çok önemlidir.

Hach CL17 klor analizörü hakkında

DPD kolorimetrik ölçümüne dayanan bir online klor analiz cihazı çok pratiktir çünkü su ve atık su tesislerinin çoğu ve birçok endüstriyel tesis laboratuvarı, DPD kolorimetrik yöntemi kullanmaktadır. Laboratuvarla aynı temel ölçüm teknolojisine sahip, portatif ve on-line cihazlar, laboratuvar ve proses ölçümleri arasında çok iyi bir karşılaştırma yapılabilmesini sağlar.

CL17, serbest ve toplam ölçüm için N,N-dietil-p-fenilendiyamin (DPD) metodunu kullanır. CL17 reaktifleriyle tamponlanan pH değerinde klor, DPD’yi oksitleyerek kızılımsı bir renk oluşturur. Kızılımsı rengin yoğunluğu, numunedeki konsantrasyonla doğru orantılıdır. Renk, 520 nm’de fotometrik olarak ölçülür.

Hach CL17, her 2,5 dakikada bir ölçüm gerçekleştirir. 30 günlük bir süre boyunca 475 mL’den daha az indikator ve tampon solüsyonu kullanır. Analizördeki doğrusal peristaltik pompa, contasız karıştırıcı, kolay temizlenen hücre ve kompakt kolorimetre sayesinde güvenilir ve düşük bakım gerektiren bir çalışma garanti edilir.

Çalışma prensibi

Doğrusal peristaltik pompa, gelen numunelerin ve reaktiflerin hacmini hassas bir şekilde kontrol eder. İlk numune, klor ölçümü yapılmadan önce numunenin renk yoğunluğunu ve bulanıklığını telafi eden boş absorbansı ölçerek sıfır referans noktası oluşturmak için kullanılır. İndikatör ve tampon reaktifler eklenir, manyetik bir karıştırıcı çözeltiyi karıştırır ve renk gelişimi gerçekleşir.

Kompakt bir kolorimetre, numune boyunca iletilen ışığı ölçer ve elde edilen sonucu, referans standardının renk yoğunluğu ile karşılaştırır. Numune hücresi daha sonra yeni numune ile yıkanır ve bu sayede kendini 2,5 dakikada yeni bir ölçüm için hazırlaması sağlanır. Bir LED limit dışı örnek konsantrasyonunu bildirebilir. CL17’nin çıkışı, sisteme enjekte edilen kloru otomatik olarak ayarlayan harici klor besleme pompalarını tetiklemek için de kullanılabilir.

Ayrıca yapılan testler sonucunda Hach CL17 Analizörünün drenajından alınan örnekler üzerinde yapılan çalışmalar sonucunda, kullandığı reaktiflerle birlikte atığın, federal içme suyu yönetmeliklerini aşan konsantrasyonlarda bir bileşik içermediği görülmüştür.

Analizör ölçüm şeması

Çözüm ve iyileştirmeler

Klorun anlık izlenmesi için en avantajlı yöntem kolorimetrik ölçüm yapan cihazlardır. Bu cihazlar az bakım gerektirmesi ve ölçüm sonuçlarının doğruluğu sebebi ile tercih edilirler. Kolorimetrik ölçümde, sonuçlar pH dalgalanmalarından etkilenmez.

Cihazlar, dış ortam şartlarından korunması için cam elyaf takviyeli fiber kabinler içerisine konmuşlardır. Kabinin dışı UV korumalı boya ile boyanmıştır. Kabin içinde gece çalışılmasına olanak sağlayacak şekilde led lamba konulmuş ve içerideki fazla sıcaklığı tahliye edecek bir termostatlı havalandırma fanı eklenmiştir.

Tesise, içme sularının depolandığı ve iletildiği uzak 8 noktada sürekli klor ölçümü yapmak için kabinler kuruldu. Bu kabinlerin her noktada ölçülen klor değerleri, veri işleme merkezine aktarılarak sürekli izlenmesi sağlandı. Sahadan elde edilen değerlere göre klor dozaj pompalarına verilen emirlerle her zaman doğru oranda klor dozlanması sağlandı. Bu sayede, hatlarda sürekli ve sabit oranda klor dozu sağlanarak, gereksiz klor dozlanmasının önüne geçildi.

Ölçüm sonuçlarıyla ilgili kazanımlar

Cihazlar kurulduktan sonra cihazın sunduğu avantajları tespit ettiler. Klor uçucu bir bileşik olduğundan, sahadan alınan numunelerin laboratuvara gelene kadar klor miktarında değişme olması muhtemeldir. Bu online cihaz ölçüm sonuçları ile laboratuvar ölçüm sonuçlarının arasındaki çıkabilecek farkın temel nedenidir. Online cihazlarla ölçümler ile tesiste numune alma sırasında yaşanabilecek sıkıntıların önüne geçildi. Ayrıca klorun sudaki çözünürlüğünün sıcaklık ile değişmesi nedeniyle, anlık ölçümler ile çok daha hassas sonuçlara ulaşıldı.

Kullanıcı dostu analizör

Kullanıcıların Hach CL17 analizörlerine aşina olması sayesinde cihazları kullanmaya hızlıca ve kolayca alışmışlardır. Cihazlar kabin içine montajlı olarak teslim edildiğinden, sahaya kurulumları da oldukça hızlı gerçekleşmiş, sadece su ve enerji bağlantıları yapılarak çalışır hale gelmişlerdir.

Maliyetle ilgili kazanımlar

Reaktif değişimleri ve bakımlarının kısa sürede yapılabilmesi, analizöre ayrılan süreyi kısalttı. Sahadaki cihazlar dozaj sistemine entegre edildi ve yüksek oranda klor tasarrufu sağlayacağı düşünülüyor. Laboratuvarın günlük olarak analiz edeceği numune sayısındaki azalış ile laboratuvarın iş yükü azalmış oldu. Laboratuvarda artık sadece belirli periyodlarda paralel kontrol için analiz yapılıyor.

Türkiye endüstrisine, alana özel, spesifik yayınlar üreten MONETA Tanıtım’ın sektörel dergilerinin ve web portallarının editörlüğünü yapmaktayım. Yeni nesil, dinamik yayıncılık anlayışıyla, dijital ve basılı mecralarda içerik geliştirmek için çalışmaktayız.

Atıksu yönetimi

YASKİ’nin proses havuzlarının enerjisi güneşten

Yayın Tarihi:

on

Yalova Atıksu ve Kanalizasyon Alt Yapı Tesislerini İşletme Birliği (YASKİ) tarafından 2 yıl önce proses havuzlarına yönelik olarak başlatılan Güneş Enerjisi Sistemi (GES) ünitesinin inşası tamamlandı. Kurum tarafından yapılan açıklamada; “YASKİ olarak bir ilke imza atarak; proses havuz üzerine kurulu paneller ile kendi enerjisini üreten ilk arıtma tesisi olma unvanına erişeceğiz” dendi.

3 bin 360 GES panelinden oluşan proje

2019 yılı başında başlatılan panel yerleştirme çalışmaları neticesinde tamamlanan güneş enerjisi santrali hakkında bilgiler veren YASKİ Başkanı Adnan Kırtay, şunları belirtti: “Hayata geçirdiğimiz bu GES projesi proses havuzlar üzerindeki kurulu güç anlamında dünyanın en büyük; ülkemizin ise tek projesidir. Yaklaşık 6 milyon TL’ye mal olan tesisi Ağustos ayı ortalarında törenle açacağız.”

Doğayı koruma vurgusu

YASKİ tarafından yapılan açıklamadaysa şunlar kaydedildi: “Maliyet listemizde önemli bir yer tutan elektrik kalemini büyük ölçüde ortadan kaldıracak olan GES projemizde artık üretim aşamasına gelmek üzereyiz. Dünyada ve Türkiye’de hızla artan yenilenebilir enerji kullanımını göz önünde bulundurarak güneş enerjisi santralimizi hayata geçireceğiz. Bu proje ile doğayı koruyarak; elektrik enerjisini güneşten sağlayarak giderlerimizi azaltıp ek gelir sağlayacağız.”

Devamını Oku

Atıksu yönetimi

Atıksu arıtma tesislerinde çevre mühendisi çalıştırmak mecburi hale getirildi

Yayın Tarihi:

on

Resmi Gazete’nin 23 Mayıs 2019 tarihli 30782 sayılı nüshasında “Atıksu Arıtma Tesislerinde Çalışan Teknik Personele İlişkin Tebliğ” de yer aldı. Buna göre; artık bu arıtma tesisleri için çevre mühendisi çalıştırmak mecburi.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan tebliği ile atıksu arıtma tesisleri için “tesis sorumlusu” olarak en az bir çevre mühendisi çalıştırma zorunluluğu getirildi.

Bununla birlikte halihazırda bu tesislerde tesis sorumlusu olarak çalışan kişiler; tebliğ tarihinden önce Bakanlıkça verilen “Atıksu Arıtma Tesisi İşletmesinde Karşılaşılan Sorunlar ve Çözüm Yolları” eğitimini almış oldukları ve tebliğin yayımlandığı tarihten itibaren 6 ay içinde başvurmaları ve tebliğde belirtilen deneyim koşullarını sağlamaları durumunda çevre mühendisi olma şartı aranmaksızın; arıtma tesisi yeterlilik eğitimi ve sınavından muaf tutularak tesis sorumlusu belgesi alabilecekler.

Ayrıca tebliğin yürürlüğe girdiği tarih itibari ile bir arıtma tesisini işletmekte olan ve üniversitelerin lisans programlarından mezun kişiler; 6. maddede yer verilen deneyim koşullarını sağlamaları ve 3 yıl içerisinde arıtma tesisi yeterlilik eğitimini başarı ile tamamlamaları durumunda çevre mühendisi olma şartı aranmaksızın; çalışmakta oldukları arıtma tesisleri için tesis sorumlusu belgesi alabilecekler.

2018 sonunda 967 tesis vardı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2018-2022 Stratejik Planı’na göre Türkiye’de 967 atıksu arıtma tesisi bulunuyor.

Halihazırda nüfusun %83’lük bölümünün yaşadığı bölge için atıksu arıtma faaliyeti gerçekleştirilebiliyor iken Bakanlığın hedefi bu oranı 2022 sonunda %97’ye çıkarmak. (Kaynak: yesilekonomi.com)

Devamını Oku

Su Tedariği

Türkiye’de bir tarımsal sulama kooperatifinden ilk GES projesi

Yayın Tarihi:

on

Türkiye’de bir tarımsal sulama kooperatifi tarafından hayata geçirilen ilk güneş enerjisi santrali (GES) projesinin Mayıs ayında devreye girmesi bekleniyor.

Afyonkarahisar’da yaklaşık bin çiftçinin aktif üye olduğu S.S. Yeşilçiftlik Sulama Kooperatifi, Tarımsal ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) ve Türkiye Sürdürülebilir Enerji Programı (TurSEFF) desteğiyle 1 Megavatlık güneş enerjisi santrali (GES) tesisi kuruyor.

Anahtar teslim kurulum hizmeti Dal Elektrik Solar tarafından yapılmakta olan projenin finansman çözümünde; TurSEFF; İş Bankası ve Dal Grup ortak çalışmasıyla Türkiye’de bu alanda ilk kez bir GES finansman modeli oluşturulmuş oldu. Başarılı bir iş birliği neticesinde oluşturulan bu modelin Türkiye’deki birçok enerji kooperatifine de örnek teşkil etmesi bekleniyor. Gerçekleştirilen bu projeyle kooperatifin elektrik ihtiyacı tamamen güneşten karşılanacak ve bu sayede kooperatif üyesi çiftçilere önemli bir ekonomik katkı sağlanmış olacak.

Enerjide dışa bağımlılığın azaltılmasına yönelik çabaların arttığı ülkemizde; yerel bir çiftçi kooperatifinin girişimiyle gerçekleştirilen GES projesi finansman modelinin; olumlu bir örnek teşkil edebileceği belirtiliyor.

Devamını Oku
Advertisement
Advertisement
Advertisement

Trendler

Copyright © 2011-2018 Moneta Tanıtım Organizasyon Reklamcılık Yayıncılık Tic. Ltd. Şti. - Canan Business Küçükbakkalköy Mah. Kocasinan Cad. Selvili Sokak No:4 Kat:12 Daire:78 Ataşehir İstanbul - T:0850 885 05 01 - info@monetatanitim.com