Connect with us

Pompalar

Pompa Sistemleri: Tasarımın Kontrolü

Yayın Tarihi:

on

Hamdi Nadir Tural

İş Geliştirme Müdürü

Standart Pompa ve Makina San. Tic. A.Ş.

Pompa sistemleri farklı sıvılar aktarılması ve farklı ihtiyaçlar ile endüstriyel gereksinimlere göre tasarlanmaktadır. Birçok sistem, uygulama deneyimleri ve standartlar dikkate alınarak tasarlanır. Ancak proje, uygulama aşamasında değişimler ve farklılıklar gösterebilir. Örneğin bir soğutma kulesi sirkülasyon sisteminde,

  • Soğutma suyuna ısı transferini artırmak amaçlı kimyasallar eklenmesi
  • Proje aşamasında belirlenen boru et kalınlılığının tedarik sürecinde değiştirilmesi
  • Havuz inşaatı aşamasında havuz zemin temelinin yükseltilmesi
  • Hat üzerine ek fittings (vana, klape, filtre vb.) ekipmanlar takılması

gibi değişiklikler, projelendirme aşamasında bilinmediği için sistemin güvenilir olarak işletilmesi ve bakımı açısından belirsizlikler oluşturmaktadır.

Sistemi devreye almadan önce, tesisattaki ana değişiklikler ve proses iyileştirme-değiştirme çalışmaları sonrasında “tasarım gözden geçirme” yapılmalıdır. Özellikle kritik ve tehlikeli sıvıların kullanıldığı pompa uygulamalarında tasarımın gözden geçirilmesi büyük önem arz etmektedir. Zira uygunsuzluk sonucu büyük üretim kayıpları, çalışanların yaralanması ve hayati kayıplar ile uzun süreli çevre kirliliği gibi sonuçlar doğurabilmektedir.

Bu kapsamda mekanik, hidrolik, montaj ve işletme prosedürleri sistemin Güvenirlik ve İşlevsellik açısından gereksinimlerini sağladığı kontrol edilmelidir.

Mekanik Değerlendirmeler

  • Sıvı ile temas eden malzemeler doğru seçilmiş mi?  
  • Kaplin uygun seçilmiş mi?
  • Mekanik salmastra tasarımı uygun mu?
  • Salmastraların hava tahliyesi ve yıkaması uygun yapılmış mı?
  • Pompa tasarımı çalışma şartlarına uygun mu?
  • Kaplin ve döner parçaların muhafazaları uygun mu?
Sıvı Klorid (Cl) Malzeme Yapısı Ticari İsim Malzeme Kodu
Şebeke

ve

Yeraltı Suyu

<200ppm Östenitik 304 1.4301 -1.4308
<1000ppm Östenitik 316 1.4401-1.4408
Acı Su 1000-3600ppm Dubleks 2205 1.4462-1.4517
Acı Su

ve

Deniz Suyu

3600-26000ppm Süper Östenitik 254SMo 1.4547-1.4500
Süper Dubleks SAF2507 1.4410-1.4469

 

Hidrolik Değerlendirmeler

  • Çark çapı uygun mu?
  • Pompa girişinde uygun mesafede düz boru kullanılmış mı?
  • Emiş hattındaki geçici filtreler çıkartılmış mı?
  • Daimi filtrelerin montajı akış yönüne uygun olarak yerleştirilmiş mi?
  • Pompanın müsaade edilen debi aralığının dışında çalışmasını engelleyici önlemler alınmış mı?
  • Seçilen motor gücü; pompanın çalışma aralığı, sıvının yoğunluğu ve ortam koşullarına göre uygun boyutlandırılmış mı?
Yükselti

Deniz Seviyesi

(m)

Ortam Sıcaklığı
<30°C 30-40°C 45°C 50°C 55°C 60°C
1000 1,07 1,00 0,96 0,92 0,87 0,82
1500 1,04 0,97 0,93 0,89 0,84 0,79
2000 1,00 0,94 0,90 0,86 0,82 0,77
3000 0,92 0,86 0,82 0,79 0,75 0,70
4000 0,82 0,77 0,74 0,71 0,67 0,63

Elektrik motoru mil gücünün ortam koşulları katsayısı ile hesabı Pmil=P2 x Kok

  • Pompanın çalışma aralığında kavitasyonsuz çalışabilmesi için ENPY (Emmedeki Net Pozitif Yük – NPSH Net Positive Suction Head) değerinde yeteri miktarda tolerans bırakılmış mı?

    Montaj Değerlendirmeleri

    • Boru hattı, pompa flanşlarına yük getirmeyecek şekilde tasarlanmış mı?
    • Borular desteklenmiş mi?
    • Borular uygun şekilde teraziye alınmış mı?

  • Flanş bağlantı cıvataları uygun torkla sıkılmış mı?
  • Pompa ve motor kaplin hizalaması yapılmış mı?
  • Pompa şasisi uygun şekilde kaide betonuna bağlanmış mı?
  • Bütün muhafazalar yerli yerinde mi?

  • Yataklarda yağlama yağı mevcut mu?
  • Çek vanalar doğru montajlanmış mı?
  • Ölçüm cihazları uygun yerlere ve ölçme hatalarını azaltacak şekilde montajlanmış mı?

İşletme Değerlendirmeleri

  • Çalıştırma prosedürleri pompanın maksimum ve minimum debi dışında çalışmasını engelleyecek şekilde düzenlenmiş mi?
  • Çalıştırma prosedürleri pompaya sıvı girişinin sürekliliğini sağlayacak şekilde planlanmış mı?
  • İşletme prosedürleri pompanın gerekli ENPY (Emmedeki Net Pozitif Yük) değerini bütün çalışma aralığında sağlayacak şekilde belirlenmiş mi?
  • Durdurma prosedürleri pompanın maksimum ve minimum debi dışında çalışmasını engelleyecek şekilde düzenlenmiş mi?

 

Kaynaklar

SNT Uçtan Emişli Pompalar Montaj, Bakım, İşletme ve Onarım Kılavuzu, Standart Pompa, 2017.

Pompalarda Malzeme Kaynaklı Hasarlar ve Malzeme Seçimi, Hamdi Nadir Tural, Pomsad 7. Kongresi, 2011.

Have you scheduled your pump maintenance?, Hamdi Nadir Tural, Pump Engineer, vol 7, 2015.

ANSI/HI 9.6.52-2009 – Rotodynamic Pumps (Centrifugal and Vertical)- Guideline for Condition Monitoring, Hydraulic Institute, 2009.

Corrosion of Stainless Steel in Supply (Drinking) and Waste (Sewage) Water Systems, SSAS Information Sheet No.4.92, British Stainless Steel Association, 2001.

Krohne Optiflux 2000 Handbook, 2014.

Türkiye endüstrisine, alana özel, spesifik yayınlar üreten MONETA Tanıtım’ın sektörel dergilerinin editörlüğünü yapmaktayım. Yeni nesil, dinamik yayıncılık anlayışıyla, dijital ve basılı mecralarda içerik geliştirmek için çalışmaktayız.

Pompalar

Ankara’nın en yüksek binasında Mas Grup imzası

Yayın Tarihi:

on

177 metre ile Ankara’nın en yüksek binası olan Elmar Towers’da, Mas Grup’un yüksek verimli ürünleri tercih edildi.

Elmar Yapı AŞ tarafından inşaatı tamamlanmak üzere olan Elmar Towers, 50 katlı uzun kulesi, 136.000 m2 inşaat alanı ve 803 adet daire sayısı ile Ankara’nın en göz kamaştırıcı projelerinden bir tanesi oldu. Yatırım bütçesi yaklaşık 650 milyon TL olan projede konutların yanında AVM ve sosyal yaşam alanları bulunuyor.

Konuyla ilgili bilgi veren Mas Grup İç Anadolu Bölge Satış Yöneticisi Fırat Küreş, “Pompa firmaları için yüksek binalar hem zor hem de prestijli projelerdir. Bu tip binaların yapısı nedeniyle, kullanılan pompa sistemlerinin, binanın en alt katından en üst katına kadar suyu aynı konforda kullanıcılara sunması, yüksek basınç değerlerine dayanıklı olması ve işletme maliyetlerinin de düşük olması gereklidir. Şirketimizin ürünleri ülkemiz ve dünyanın değişik ülkelerindeki yüksek katlı projelerde zaten kullanılıyor. Her projenin zorlukları ile başa çıkmak önemli ancak Elmar Towers gibi iddialı bir projede ürünlerimizin kullanılıyor olması bize ayrı bir gurur verdi. Projenin çözüm ortağı olmaktan çok mutluyuz” dedi.

Elmar Towers’da Mas Grup’un dünya standartlarında ürettiği GENiO serisi pompa ve basınçlandırma sistemleri, atık su pompaları, yangın sistemleri, genleşme tankları ve bu sistemlerin kontrol üniteleri ile aksesuarları kullanılmakta.

Devamını Oku

Pompalar

Wilo, “Enerji Çözümleri” projesi ile sürdürülebilir kalkınmaya katkı sağlıyor

Yayın Tarihi:

on

Hazal Yıldız – Wilo Pompa Sistemleri A.Ş. İş ve Ürün Geliştirme Sorumlusu

Elektrikle çalışan makinelerde enerji tüketiminin yaklaşık yüzde 20’lik bir bölümü pompa sistemleri tarafından kullanılıyor. Bu durum, verimli pompa sistemlerinin önemini çarpıcı bir şekilde ortaya koyuyor. Sürdürülebilir kalkınma için enerji verimliliği odaklı bir yaklaşım sergileyen Wilo, geliştirdiği “Enerji Çözümleri” projesiyle her geçen yıl daha çok işletmeye fayda sağlıyor. Wilo’nun enerji çözümleri uygulaması beş aşamadan oluşuyor: “Mevcut sistemlerin enerji tüketimlerinin ve çalışma şartlarının etüdü”, “pompa sistemlerinin optimizasyonu için tekrar boyutlandırılması ve yapılandırılması”, “yeni sistem için yatırım maliyeti ve amortisman süresinin belirlenmesi”, “var olan pompa sistemlerinin enerji tasarruflu pompalarla değiştirilmesi” ve “sistem devreye alım sonrası hesaplamaların doğrulanması”.

Enerji, günümüz dünyasında şirketlerin en önemli giderlerinden biri olarak dikkat çekiyor. Toplumların sürdürülebilir kalkınmalarının sağlanması, ancak enerjinin verimli kullanılması ile mümkün hale geldi.

Enerji kaynaklarının en önemlilerinden olan petrol, doğalgaz, kömür gibi fosil yakıtların hızla tükenmekte oluşu, enerji tasarrufu ve verimlilik konularını gündeme getiriyor.

Enerji verimliliği, tüketilen enerji miktarının, üretim miktarını, kaliteyi ve konforu etkilemeden düşürülmesini sağlamaktır. Konfordan ve üretim miktarından ödün vermemenin tek yolu da verimli cihazlar kullanmaktan ve gereksiz kullanımı engellemekten geçiyor.

Verimli sistemlerle yüzde 30 enerji tasarrufu

Tüm dünyada elektrik tüketen makineler üzerinde yapılan bir araştırma, pompaların tüketimde yüzde 20 oranla 1. sırada yer aldığını ortaya koydu. Bu durum, pompa üretici ve kullanıcılarında sistemin daha verimli kullanılmasına yönelik arayışlara neden oldu. Şu anda kullanılmakta olan IE3, IE4 verimliliğe sahip motorlar ve yeni nesil IE5 motorlar sayesinde, pompalarda enerji verimliliği açısından üst sınırlara yaklaşıldığı ve bundan sonra yapılacak iyileştirmelerin birkaç puandan fazla olamayacağı öngörülüyor. Ancak, pompa sistemlerinde verim iyileştirme çalışması kapsamında; pompaların uygun seçimi ve kullanımı, borulardaki basınç kayıplarının incelikle hesaplanarak minimum değerlere indirilmesi, değişken debili sistemlerin ve otomasyonda kullanılan sistemlerin iyileştirilmesi yolu ile elde edilecek enerji tasarrufunun yüzde 30 civarında olacağı hesaplanmıştır.

Wilo’dan ücretsiz ölçüm hizmeti

İşletmelerin bir yandan kısıtlı enerji kaynaklarını daha verimli kullanarak sürdürülebilir gelişim sağlamaları, bir yandan da tasarruf edebilmeleri için Wilo Pompa Sistemleri olarak ücretsiz PAR (Pro Active Replacement) ölçüm hizmeti veriyoruz.

Uzman kadromuz tarafından işletmelerde enerji tüketimini ölçüp analiz ederek, öncelikli olarak enerji tasarrufu yapılabilecek alanları belirliyoruz. Mevcutta bulunan düşük verimli pompaların gerekli ölçümleri yapıldıktan sonra enerji tüketimleri hesaplanıyor. Yapılan ölçümler sonucunda sistem ihtiyaçlarına göre belirlenen yüksek verimli ve daha az enerji tüketimi sağlayacak olan yeni pompalar seçiliyor. Bu pompaların değişimi durumunda sağlanacak enerji tasarrufu, yıllık ve 10 yıllık enerji maliyeti kazancı, gerekli yatırım miktarı ve amortisman süreleri hesaplanarak profesyonel bir rapor hazırlanıyor. Var olan pompa sistemlerinin enerji tasarruflu pompalar ile değiştirilmesi durumunda ise sistem devreye alınıp hesaplamaların tümü doğrulanıyor.

Bakım ve servis giderleri de azalıyor

Bu çalışmalarımız ile enerji tüketiminin yüksek oranlarda düşürülmesinin yanı sıra, gerekli ölçümler yapılırken mevcut sistemdeki aksaklıkların tespiti, sistemlerin doğru ve amacına uygun şekilde çalışıp çalışmadığının kontrolü, sistem kayıplarının gözden geçirilmesi, bakım ve servis giderlerinin azaltılması gibi işletmeler için birçok fayda sağlamayı da amaçlıyoruz.

Örnek olarak hazırladığımız ve aşağıda paylaştığımız “Pompa Enerji Verimlilik Analiz” raporunda ilgili işletmenin sadece bir kısmına ait pompa bilgilerine yer verildi. Bu işletmede, belirtilen uygulamalar ve yatırımlar yapıldığında, sistemin kendisini ortalama 12 ayda amorti ettiği ve işletmenin elektrik giderlerinde yüzde 42 oranında bir tasarruf sağladığı gözlemlendi.

“Wilo Enerji Çözümleri” projemiz sektörümüzde ses getirdi ve büyük ilgi gördü. Verimli sistemlerimizi her geçen yıl daha çok işletmeye ve tesise uyguluyoruz. Wilo olarak tasarruf bilincinin oluşmasına ve sürdürülebilir kalkınmaya katkı sağlamaya devam edeceğiz.

Devamını Oku

Pompalar

NSK, pompa üreticisinde 34.500 euro tasarruf sağladı

Yayın Tarihi:

on

Su arıtma uygulamaları için santrifüj pompa üreticisi olan firma, yeni geliştirilen yüksek hızlı tasarımlarında yaptıkları testlerde ortaya çıkan ve tasarım değerlerinin üzerinde olan yüksek sıcaklığın sebebini anlayamıyordu. Bununla ilgili olarak endişe duyan şirket, NSK ile iletişime geçti. NSK, şirketin Fransa’daki üretim tesisine, titreşim analizi yapmak için bir AIP + (Katma Değer Programı) uzmanı gönderdi. NSK´nın yaptığı Durum İzleme Hizmetinin (CMS) yaptığı analizler sonrası çıkan sonuçlar sayesinde firmanın 34.500 euro tasarruf etmesi sağlandı. NSK´nın Durum İzleme Hizmeti, erken aşınma belirtilerini tespit etmek için hassas ve kapsamlı bir yöntemdir.

NSK´nın CMS yöntemi, makine çalışır durumda iken rulman ve dişli çarklar gibi makinenin bileşenlerinin durumunu belirler. Süreç, başlangıç olarak her bir makineyi ve CMS’ye uygunluğunu değerlendirmek için bir puanlama sistemi kullanan bir anket içermektedir. NSK´nın analiz için olan yazılım modellemesi veya sistemi optimum gözlemleme noktalarını belirlemek için kullanılır. Verilere ve raporlara göre, bir kerelik veya periyodik olarak analizler gerçekleştirilir.

NSK´nın CMS yöntemi, firmada üretilen prototip pompada bulunan rulmanın aslında optimum koşullarda sorun çıkarmayacağını belirledi. Fakat, titreşim analizi sonucu açıklanamayan sıcaklık artışının kaynağının aslında bir yağlama sorununa bağlı olabileceğini belirledi. Bu, müşterinin yüksek hızlı uygulamalar için yeni bir yağlama yöntemi kullanarak projeyi ilerletmesine yardımcı oldu.

NSK’nın değer teklifinin bir parçası olarak, müşterinin işyerinde yapılan durum izleme incelemesi, tüm teknik verileri, ölçüm koşullarını ve spektrum analizinin açıklamalarını içermiştir. Sabit çalışma hızında, sıcaklığın hızlı bir şekilde artmaya başladığı ve bunun potansiyel yağlamayla ilgili bir sorun olduğuna dikkat çekilmiştir.

Hâlâ çalışmakta olan bir makinenin durumuna ilişkin bu canlı değerlendirme, NSK´nın uzman ekibinin kritik bileşenlerin ömrünü tahmin etmesini sağlayarak, müşterinin bakım planlarını daha iyi yapmasını sağlar. CMS, erken aşınma belirtilerini ve ilgili sorunları tespit etmekte en hassas ve kapsamlı yöntemdir.

Santrifüj pompa üreticisinde, CMS 6 aylık Ar-Ge maliyetlerinin yanı sıra test donanımının işletme maliyetlerinde de 34.500 euro tasarruf sağladı.

NSK Avrupa Endüstriyel İş Biriminde görevli AIP & Güney Avrupa Hizmetler Müdürü Mathieu Piquemal, “Titreşim analizinin, NSK´nın uzmanlarının becerileriyle bir araya gelmesi, duraksayan bir kalkınma projesinde ani ve önemli bir kazanım sağladı” dedi.

Aynı zamanda MIBoC ISO18436-2 sertifikalı bir titreşim analisti olan Piquemal, “Tasarımcıların ve Ar-Ge mühendislerinin müşterilerin ihtiyaçlarına göre yeni nesil çözümleri hızlı bir şekilde sunması için pazara sunuş hızı, OEM’ler için önemlidir” diye ekledi.

Operasyonel maliyet tasarrufu ve performans iyileştirmelerinin yanı sıra NSK, tam kapsamlı bir tedarikçi olarak, gerekirse kritik rulman ve lineer yedek parçalarının sağlanmasında yardımcı olabileceği güvencesini sağlar.

Devamını Oku

Trendler