Connect with us

Pompalar

Pompa seçimi nasıl yapılır?

Yayın Tarihi:

on

Pompa tipinin seçiminde bilinmesi gereken çalışma şartlarının değişkenleri başlıca şunlardır: Debi (Q) ve çalışma noktasında istenilen basma yüksekliği (H) değerleridir. Pompanın büyüklüğü ve devri, pompa seçim eğrilerinden belirlenir. Seçilen pompanın verim, pompa motorunun gücü ve HPSH değerleri gibi diğer parametreleri de pompa performans eğrilerinden okunur.

 

1- Pompadebisi: Q ile gösterilir, birim zamanda pompadan geçen sıvının hacmidir. Yaygın olarak [m3/h] ve[lt/sn] birimleri kullanılır.

2- Pompa basmayüksekliğ i: H ile gösterilir, pompa tarafındanakışı sağlanmak istenilen sıvıya verilen faydalıkinetik enerjidir. Yaygın olarak [m] birimi kullanılır.

3- Sisteminbasma yüksekliği: sistemin basma yüksekliği Haş ağıdaki gibi belirlenir:

H=h+TDP+ PA  formülü ile bulunur.

h-basılacak sıvının serbest sıvı yüzeyi ile basıldığı yer arasındaki statik yükseklik farkıdır.

TDP-tüm basınç kayıplarının toplamıdır. Bu toplam basınç farkı emiş  ve basma hattındaki

borulardaki sürtünme kayıpları, tüm vana, armatür ve fittingslerin sürtünme kayı plarından oluşur.

PA  – akma basıncı , basma hattının sonunda sıvının vana, armatür veya borudan akış  basıncıdır.

Her hattın pompanın Q-H grafiği üzerinde kendine özel bir sistem eğrisi vardır. Her pompanın optimum çalışma noktası sistem eğrisi ile pompa karakteristik eğrisi olan Q-H eğrisinin kesişme noktasıdır. Genellikle pompa devir sayısının, fan çapının veya sistemin karakteristiğinin değiştirilmesiyle çalışma noktası değişebilir. Sistemin karakteristik eğrisinin değiştirilmesi şu yöntemlerle yapılır. Eğer basılan sıvı viskozitesi su veya benzeri değerde ise sistemin karakteristiğini değiştirmenin pratik yolu boru hattının basınç kayıplarını artırmak veya azaltmaktır. Bu boru çapını değiştirerek veya vanayı açıp kapatma şeklinde olur. Diğer bir yolu ise statik kısmının değiştirilmesidir. Bu basma hattının basıncı veya su seviyesinin artırılması veya azaltılması şeklinde olur.

Pompa karakteristik eğrisinin değiştirilmesi ise şu eşitliklerdeki değişkenlerin fonksiyonudur. Pompanın çarkının çapı, debisi ve basma yüksekliği arasındaki matematiksel bağlantı şöyledir:

[D2/D1]2 = Q2/Q1 = H2 / H1

D-  burada pompanın çark çapını göstermektedir. Ayrıca pompayı tahrik eden motorun devir sayısı da değiştirilerek pompanın karakteristik eğrisi değiştirilebilir.

n 2 / n 1= Q2/Q1 [n2/n1]2 = H2 / H1 [n2/n1]3 = P2 / P1

Viskozitesi ve yoğunluğu sudan farklı olan akışkanların kullanıldığı sistemlerde pompanı seçiminde bu durum dikkate alınmalıdır. Bu gibi durumlarda hem sistemin karakteristiği hem de performans değerlerinde sapmalar olur. Pompalanan akışkanın viskozitesi arttığında pompanın bu akışkan için debi, basma yüksekliği, verimi düşer, ihtiyaç duyulan motor gücü artar. Pompa sisteminin kurulmasında pompanın emniyetle çalışabilmesinin en önemli karakteristiklerden biri de emiş koşullarıdır. Pompanın çalışma şartları pompa içerisinde kavitasyona sebep olmamalıdır. Pompalarda net pozitif emme basıncı diye adlandırılan NSPH değeri bir pompanın öngörülen işletme değerinde kavitasyonsuz ve verimli bir şekilde çalışabilmesi için, pompanın emiş ağzında var olması gereken nominal su basıncını ifade eder. Kavitasyon akışkanın çalışma sıcaklığındaki buharlaşma basıncı ile ilgilidir. Akışkanın pompa emişinde buharlaşmaması için gerekli olan asgari basınç akışkanın sıcaklığı ile birlikte artmaktadır.

15oC deki suyun buharlaşmaması için pompanın emişinde varolması gereken asgari basınç Pd= 0,01704 bar yani yaklaşık 0,17 metre iken 60oC deki suyun buharlaşmaması için gereken asgari basınç Pd= 0,19920 bar yani yaklaşık 2 metreye yükselmektedir. Pompa performans eğrilerinin alt kısımlarında gösterilen pompanın HSPH karakteristiğidir. Problemsiz çalışma için bu değer mevcut NSPH değerinden küçük olmalıdır.

NPSHmevcut > NPSHpompa

Atmosfere açık tanklı uygulamalarda atmosfer basıncının yaklaşık 9,5 mSS olduğu varsayılırsa, sistemin mevcut NPSH değeri şöyle hesaplanır.

NPSHmevcut =9,5-( DPe + he + Pd )

Bu formülde DPe emiş hattı basınç kayıpları toplamı, he emiş derinliği ve Pd akışkanın buharlaşma basıncı yerlerine konularak bulunur.

Pompanı motor gücünün doğru olarak seçilmesi de önemlidir. Motor gücünün doğru olarak seçiminde şu formülden faydalanılır:

P=[(Q x H x p ) / ( 367 x n )] x femniyet

Pompanın işletim noktasındaki debisi Q[m3/h], basma yüksekliği H[metre], akışkanın yoğunluğu p[kg/dm3] birimleriyle ve pompa verimi n ise ilgili pompa eğrisinden alınarak formülde yerine konulduğunda , gerekli olan asgari motor gücü P[kW] olarak bulunur. Kullanılan akışkan su olduğunda p=1[kg/dm3] kabul edilerek dikkate alınmaz.

Emniyet faktörü ise kullanılacak motorun nominal gücüne aşağıda verilen oranlarda emniyet payı eklemekle bulunur.

P <= 1,5 kW  lı k mil gücü için femniyet =1,15 tir.

P <= 15 kW  lı k mil gücü için femniyet =1,1 dir.

P > 15 kW  lı k mil gücü için femniyet =1,05 tir

Şekil 1

ÖRNEK :Şekilde görüldüğü gibi pompa seviyesinden 40 mSS kot farkı ve 610 metre mesafede bulunan bir sulama havuzuna Q = 75 m3/h basabilecek pompanın seçimini yapınız.

ÇÖZÜM :BU POMPANIN SEÇİMİNDE Q = 75 m3/h ve 40 mSS kapasiteli pompayı, pompa kataloğundan seçer ve montajını yaparsak, bu pompanın iş görmediğini acı bir tecrübe olarak görürüz.

Pompa seçiminde emiş  klepesi, emiş  borusu, dirsek, basma hattındaki çek valf, vana, dirsekler, TE ler ve hat boyunca borularda meydana gelecek direnç kayı plarınında hesaplanması  gerekir.

SİSTEM TOPLAM MANOMETRİK BASMA YÜKSEKLİĞİNİN HESABI (Hm)

Hm  = Hg  + hke  + hkb

a – (Hg) nin hesaplanması

Hg = hsb + hse = 40 + 5 = 45 mSS  i Hg = 45 mSS

b – (hke ) Emiş borusundaki direnç kayıpları

5″ Emiş tarafı toplam boru boyu 6m + 2m ………………………………………8 m (Şekil 1 den)

5″ Emiş klepesi eşdeğer düz boru boyu 1 adet x 10m ……………………….10 m (Şekil 1 tablodan)

5″ Standart dirsek eş değer düz boru boyu 1 adet x 4,5m ………………….+ 4,5 m

Emiş tarafı toplam eş değer düz boru boyu …………………………………….22,5 m (Şekil 1 tablodan)

hke  = 22,5 x ( 75 m3 /h – 5″ boruda sürtünme kaybı ) = 22,5 x        3,468

100

hke = 0,780mSS

c- (hkb ) basınç borusundaki direnç kayıpları

4″ basınç tarafı toplam boru boyu 10m + 600m …………………………………..610 m (Şekil 1 den)

4″ Çek valf eş değer düz boru boy ve eş değeri 1 adet x 8m ……………………8 m (Şekil 1tablodan)

4″ Standart dirsek eş değer düz boru boyu eş değeri 3 adet x 3,5m ………..10,5 m (Şekil 1 tablodan)

4″ Sürgülü vana eş değer düz boru boyu eş değeri 1 adet x 0,75m ……+ .. 0,75m

Basınç tarafı toplam eş değer düz boru boyu ……………………………………..629,25m (Şekil 1 tablodan)

hkb  = 629,25 x ( 75 m3 /h – 4″ boruda sürtünme kaybı ) = 629,5 x   9,892

100

hkb = 62.25mSS

d – Hm = Hg + hke + hkb            Hm=108,03 mSS

Seçilecek pompa

Q75m3/saat    H= 108,03mSS

KAYNAK: http://www.kumetek.com/Turkish/destek/pompasecimi.htm

Türkiye endüstrisine, alana özel, spesifik yayınlar üreten MONETA Tanıtım’ın sektörel dergilerinin editörlüğünü yapmaktayım. Yeni nesil, dinamik yayıncılık anlayışıyla, dijital ve basılı mecralarda içerik geliştirmek için çalışmaktayız.

Pompalar

Demir-Çelik sektöründe asitleme hatlarının kalbi: Munsch asit pompaları

Yayın Tarihi:

on

Demir çelik sektöründe, sürekli asitleme hatları (CPL) ve asit rejenerasyon hatları (ARP), soğuk haddeleme tesislerinin en kritik noktalarındandır. Bu hatlarda yüksek sıcaklık, yüksek asit konsantrasyonu ve bunun yanında gelen cüruf/partikül oranının fazla olması bu hatlarda kullanılacak olan pompaların sağlam ve uzun ömürlü olmasını gerekli kılmaktadır. Dünyada demir-çelik sektöründe büyük bir üne sahip olan Alman Munsch asit pompaları 3000 m3/h’e varan debileri, rijit ve sağlam yapısı ile bu sektöre dünya genelinde yılladır hizmet vermektedir. Türkiye’deki birçok soğuk haddeleme tesisinde de Munsch pompalar yıllardır güvenle kullanılmaktadır. PP, PVDF, PFA gibi plastiklerin dışında PE-UHMW gibi özel plastiklerden yapılmış pompalar uygulamanın gerekliliğine göre dizayn edilmektedir.

Demir-çelik sektörünün genel olarak herhangi bir arızadan dolayı durma gibi bir şansı olmadığından pompaların sağlamlığı, kolay bakımı ve bunun yanında yedek parça-servis termin süreleri çok önemlidir. Kulez Makine, Munsch pompaların tüm salmastra yedek parçalarını stoklarında tutuyor ve en kısa sürede müşteriye ulaştırabiliyor. Bunun yanında özel ayar gerektirmeyen ve sökülüp takılması kolay salmastra grubu, sahadaki bakım ekibine ayrıca bir kolaylık sağlamaktadır. Munsch pompalarda boyuttan bağımsız olarak tüm pompalarda aynı salmastra kullanılmasıyla bakım ekibinin tüm pompalara karışıklık yaşamadan kolaylıkla bakım yapabilmesi ve yedek parça stoklama maliyetlerinin düşürülmesi Munsch pompaların avantajlarından birkaçıdır. Munsch pompaları kullanırken en yüksek verimli pompaları kullandığınızdan emin olabilirsiniz. Kendi geliştirdiği hidrolik dizaynı ve salmastra grubunu kullanan Munsch, Ar-Ge departmanı ile sürekli olarak pompa hidrolik dizaynını geliştirmekte ve bu sayede yüksek verimliliği sağlarken müşterilerinin en yüksek enerji verimliliğine sahip pompalar kullanmasını mümkün kılmaktadır.

Yüksek verimli, dayanıklı ve sağlam yapısı ile Munsch pompalar, uzun yıllar “düşük ömür maliyetli” olarak demir-çelik sektörüne hizmet vermektedir. Kulez Makine ayrıca bu sektörde kullanılan grafit eşanjörler ve teflon kaplı boru-ekipmanları da müşterilerine sağlayarak komple bir çözüm üretmektedir.

Devamını Oku

Pompalar

Akıllı pompa kontrol ünitesi EC 531

Yayın Tarihi:

on

Sulzer, iki pompalı bir kanalizasyon istasyonunu izlemek ve kontrol etmek için yeni nesil akıllı pompa kontrol ünitesini piyasaya sürdü.

Yeni EC 531, bir veya iki pompalı pis su pompalama istasyonlarının kontrolü ve izlenmesi için hepsi bir arada bir birimdir. Ekipman kontrolörü, belediye pompa istasyonlarının verimliliğini ve güvenilirliğini artırmak ve LCC (yaşam döngüsü maliyetleri) hesaplamalarının tüm yönlerini desteklemek için tasarlandı. Şamandıralar üzerinden kesintisiz kontrol, izleme ve sürekli seviye sinyali ile gelişmiş kontrol sunan EC 531 ayrıca, enerji tasarrufu sağlayan PID ve BEP içeren akıllı VFD kontrolü ve ekipman maliyetleri ile donatılmıştır.

Yeni ekipman kontrolörü EC 531, alarmlara, pompa durumuna, seviye bilgilerine ve trendlere anında erişim sağlar; ekipman durumunun izlenmesine yardımcı olmak, taşma riskini optimize etmek ve azaltmak, enerji maliyetlerini azaltmak vb.

EC 531’in ana özellikleri:

  • Pahalı durdurma / başlatma seviyeleri ve maliyetli karter temizleme ihtiyacını azaltmak için aşağı pompalama
  • Performans düşüşü / bakım gerektiren uyarı ile dahili pompa verimliliği izleme
  • VFD’den elde edilen özellikleri maksimize eden, örneğin BEP’de otomatik olarak çalışan Smart VFD kontrolü
  • Veri ve uyarılar mevcut SCADA sistemlerine eşlenebilir
  • Daha kolay arıza tespiti için kilitlenme kaydı.
Devamını Oku

Pompalar

Yeni nesil Mouvex ABAQUE HD serisi Peristaltik (Hortum) Pompalar

Yayın Tarihi:

on

LEON TEKNİK,  “Pump Solutions Group” markalarından  biri olan Mouvex ABAQUE Peristaltik Pompaların Türkiye yetkili distribütörü olarak, Yeni Nesil HD Serisi Peristaltik Hortum Pompaları özellikle Madencilik, Seramik,  Otomotiv, Arıtma, Çevre Teknolojileri  gibi  zorlu sektörlerin hizmetine sunmaktadır.

Pozitif deplasmanlı çalışma prensibi ile emiş ve vakum gücü yüksek bir pompa olan  Mouvex ABAQUE Peristaltik Hortum Pompalar salmastra sorunundan bağımsız, patentli vakum sistemi ile  kuvvetli bir emiş ve 15 bar’a kadar karşı basınç sağlayabilmektedir.

Elektrik motorundan aldığı hareketle dönen rotorun hortumu ezerek içindeki akışkanı önünde sürüklemesi prensibi ile çalışan bu pompalar Madencilik, Seramik, Gıda, Kimya, Arıtma gibi pek çok sektörde inşaat harcı transferi, filtre pres uygulamaları ya da küp domates transferi gibi çok farklı proseslerde yaygın olarak kullanılmaktadır.

Mouvex ABAQUE Peristaltik Hortum Pompalar viskozitesi yüksek, basılması zor akışkanlardaki üstünlüğü ile su için 0.1 m3/sa -77 m3/sa.’e kadar transfer seçenekleri sunan modelleri ile farklı prosesler için ideal çözümler üretebilmektedir.

Yeni yüksek kapasiteli A100 Duplex Serisi Peristaltik Hortum Pompalar düşük rotor devir hızlarında yüksek transfer kapasitesi ve yoğun katı partikül içeren akışkanların transferi ile öne çıkmaktadır.

Mouvex ABAQUE Peristaltik Hortum Pompalar geliştirilmiş entegre vakum sistemine sahiptir. Özel katmanlı bir tasarım ile imal edilen hortum, yüksek emiş gücü ve uzun kullanım ömrü ile dikkat çekmektedir.

Yeni Nesil HD Serisi Pompaların üstünlükleri:

  • Daha hafif ve modüler gövde tasarımı
  • Geliştirilmiş rotor ve mil yataklaması
  • Daha pratik & patentli hortum bağlantıları
  • Entegre vakum kiti ve kaçak sensörü
  • Pompa gövdesini sökmeden bakım-onarım imkânı sağlayan gözetleme camı

Devamını Oku

Trendler