Connect with us

Pompalar

Paralel ve seri bağlı standart pompaların çalışma şekli ve uygulamalardaki püf noktalar

Yayın Tarihi:

on

Ramazan Günay Standart Pompa Satış Yöneticisi – Endüstri

İşletmelerin ihtiyaç durumları bazen debi bazen de basınç olabilmektedir. Bu ihtiyaçlar
pompaların tesisata farklı bağlantı şekillerinde bağlanması sonucunu doğurmuştur. Tesisata
bağlantı şekillerine göre paralel ve seri bağlı pompa tesisatları bulunmaktadır.

Paralel bağlı pompa tesisatları
Sistemin ihtiyaç duyduğu debinin bir pompa ile sağlanamadığı durumlarda veya
değişken debi istenen durumlarda tercih edilen bir bağlantı şeklidir. İki farklı pompanın aynı
Hm değerindeki debileri toplanır (Q1+Q2=QT), böylece ortak pompa karakteristiği oluşur.

 

Paralel bağlı pompa tesisatı uygulamasında öncelikle sistemde istenen toplam debi değeri tespit edilir. Bu toplam debi değerine göre, uygun boru çapları seçilerek sürtünme kayıpları hesap edilir. Sonuçta (Hm) manometrik basma yüksekliği hesaplanır. Yukarıdaki grafikte sistemin basınç kayıplarına göre hesaplanmış sistem eğrisi görülmektedir.
İki pompa aynı anda çalışacak şekilde tasarlanıp pompa seçimi yapılmış ise C noktasında pompalar sorunsuz çalışacaktır. Fakat işletmeler, debi ihtiyacının azalması durumunda tek pompa ile çalışmak isteyebilir. Yapılan hatalardan biri sadece 1. pompayı çalıştırdığında sistemde Q1 debisinin görüleceği öngörüsüdür. Sadece 1. pompa çalışırken, 1. pompanın karakteristik eğrisiyle sistem eğrisinin kesiştiği nokta olan A noktasında çalışır. Sonuç olarak işletme QA değerini debi olarak görecektir. Sadece 2. pompanın çalıştığı durumda da Q2 değeri değil, B noktasına karşılık gelen QB debi değerini sistemde görecektir.
Paralel bağlı çalışmalarda pompa seçimi yapılırken pompaların tekli çalışma durumları söz konusu olacak ise bu bilgi pompa üreticisi ile paylaşılmalıdır. Üretici her iki koşulda çalışabilecek uygun pompa modelini ve tekli çalışmada gerekli güçleri öngörerek doğru pompa seçimlerini yapacaktır.
Sistem eğrisinin dik olduğu durumlarda debi artışını paralel bağlı pompa sistemleri istenen noktalara getiremeyebilir. Sistem eğrisinin yatay olduğu durumlarda debi artışı için paralel bağlı pompa sistemleri daha iyi sonuçlar vermektedir. Sistem eğrisini yatay hale getirebilmek için Hgeo ile Hm değeri farkı mümkün olduğunca küçük tutulmalıdır. Bunu sağlayabilmek için tesisattaki sürtünme kayıpları azaltılmalıdır.

Seri bağlı pompa tesisatları
Sistemdeki basıncın yetmediği durumlarda, basıncı artırmak için kullanılan bir bağlantı şeklidir. Seri bağlı pompaların karakteristik eğrileri oluşurken aynı debideki manometrik yükseklikler toplanır ve seri bağlı çalışmadaki Hm değeri tespit edilir ( H1+H2=HT).
Aşağıdaki grafikte yeni oluşacak olan ortak pompa karakteristik eğrisi bulunmaktadır.

Birbiri ardına seri bağlanmış tek kademeli pompaların çalışma mantığı ile çok kademeli pompalar tasarlanmıştır. Debi aynı kalarak her kademe bir basınç artışı sağlamıştır.

Seri bağlı pompalarda dikkat edilmesi gereken bir diğer önemli konu da 2. pompanın basınç dayanımıdır. Seri bağlantıda 1. pompanın çıkış basıncı 2. pompaya giriş basıncı olarak gelecektir.
2. pompanın emme flanş dayanımı bu değere göre seçilmelidir (pn16-pn25 vb.). 2. pompanın gövde malzemesi ve basma flanşı dayanımı, oluşacak toplam basınç değerine göre tasarlanmalıdır.
Pompa seçimi yaptırılırken, seri bağlantı yapılması planlanan durumlarda pompa
üreticisine bilgi verilmesi önem arz etmektedir.

Türkiye endüstrisine, alana özel, spesifik yayınlar üreten MONETA Tanıtım’ın sektörel dergilerinin ve web portallarının editörlüğünü yapmaktayım. Yeni nesil, dinamik yayıncılık anlayışıyla, dijital ve basılı mecralarda içerik geliştirmek için çalışmaktayız.

Pompalar

Pompalarda kavitasyonu önleyecek çözümler

Yayın Tarihi:

on

Selahattin Sefacı, Sempa Pompa Ar-Ge Mühendisi

Kavitasyon; pompa içerisindeki sıvının bulunduğu koşullardaki mutlak basıncın, aynı koşullarda ortamın buharlaşma basıncı altına düşmesi durumudur. Bu şartlarda sıvının içerisinde hava kabarcıkları oluşur. İçerisinde hava kabarcıkları bulunan sıvı, pompanın düşük basınç bölgesinden yüksek basınç bölgesine geçtiği zaman hava kabarcıkları yoğunlaşır ve pompa gövdesinde hasar oluşmasına neden olur.

Pompalarda en düşük basıncın çark girişinde oluşmasından ötürü, kavitasyon hasarı bu bölgede sıklıkla görülmektedir. Çarkın geometrik parametrelerine bağlı olarak farklı kavitasyon biçimleri gelişebilir ve oluşan hasarların modeli hasarın sebebiyle ilgili bilgi verir. Kavitasyon hasarı genellikle kanatların çeşitli bölgelerinde üzerinde oyuklar halinde gerçekleşir. (Şekil 1.)

Şekil 1. Kavitasyon

Kavitasyon problemlerini çözmek ve uygun önlemleri tanımlamak için pompanın ve çalışma koşullarının dikkatli bir analizi yapılmalıdır. Oluşan hasarın modeline göre çarkın giriş çapı, kanatların giriş açıları, çarkın meridyonel kısmı ve kanat profilinin optimizasyonu sağlanmalıdır.

Çark girişinde meydana gelebilecek bazı kavitasyon hasarı modelleri ve muhtemel çözümleri Tablo 1.’ de incelenmektedir.

 

Hasar Modeli Olası Nedenler Olası Çözümler
Kanat emiş yüzeyinde ön kenara yakın başlangıç bölgesi Çarkın üstündeki olumsuz akış dağılımı.

Kanat giriş açıları aşırı fazla

Kanat giriş açılarını düşürmek

Ön kenar profilini iyileştirmek

Çark giriş çapını düşürmek

Kanadın basınç yüzeyinde ön kenara yakın bölgesi Uygun olmayan ön kenar profili

Aşırı akış hızı

Akış hızını düşürmek

Ön kenar profilini iyileştirmek

Basınç yüzeyindeki profili daraltmak

Tablo 1. Bazı Kavitasyon Hasarı Modelleri, Nedenleri ve Çözümleri

 

Pompalarda kavitasyonun önüne geçmek için çark parametrelerinin optimizasyonun yanında bazı yöntemler bulunmaktadır. Bu yöntemlerin amacı NPSHA değerinin artırılarak kabarcık hacmini düşürmektir. Eğer pompa negatif emiş yapıyorsa su seviyesi artırılabilir veya emme tesisatında daha büyük çaptaki emme borusu kullanılarak kavitasyonun önüne geçilebilir. Bunun yanında kavitasyona daha dayanıklı bir malzeme kullanmak hasarın önüne geçebilir. Hasarlı bileşen gri dökme demirden, sfero veya bronzdan yapılmışsa, çoğu durumda daha iyi bir malzeme kullanılma yoluna gidilir, çünkü bileşenleri değiştirerek kabarcık hacmini yeterince düşürmek mümkündür.

Kaynakça

Gülich, Johann Friedrich. Centrifugal pumps. Vol. 2. Berlin: Springer, 2008.

Lobanoff, Val S., and Robert R. Ross. Centrifugal pumps: design and application. Elsevier, 2013.

Pumps, Sulzer. Sulzer centrifugal pump handbook. Elsevier, 2013.

Devamını Oku

Pompalar

Yeni pompa rulmanları, enerji santralinde yılda €28.970 tasarruf sağlıyor

Yayın Tarihi:

on

Suyun devridaimi için kullanılan santrifüj pompalarında sık sık arızalarla karşı karşıya kalan Romanya’daki büyük bir CHP (birleşik ısı ve güç) santrali, NSK ve yerel distribütöründen pompa rulmanları için yerinde incelemelerini istedi. Sonuç olarak, arızanın kaynağı olarak pompa rulmanlarının yetersiz yağlandığı saptandı ve NSK, DDU keçe ve yüksek sıcaklık gresine sahip bakım gerektirmeyen rulmanların kullanılmasını önerdi. Toplamda, bu rulmanlar 28.970 € yıllık maliyet tasarrufu sağlarken, aynı zamanda performansta da önemli bir iyileştirme sağladı.

NSK çözümüne geçmeden önce CHP santrali, her üç ayda bir santrifüj pompalarında rulman arızaları yaşıyordu. NSK tarafından yapılan analizde, kötü keçe performansının bir sonucu olarak yataklardan yağ sızıntısı görüldü. 30 tane pompayla tesis, rulman değiştirme, yağ ikmali ve bakım konularında önemli miktarda harcama yapıyordu. Duruş zaman maliyetini eklediğimizde, yeni bir stratejinin gerekli olduğu belirginleşti.

NSK, pompa rulmanları sorununu çözdü

CHP santrali, NSK´nın yerel distribütöründen rulman ömrünü uzatma ihtimalini değerlendirmelerini istedi. Donanımın yaşı ve keçenin kötü durumu göz önünde bulundurulduğunda, yağ sızıntılarını önlemek için bir tasarım değişikliği düşünülmedi. Bunun yerine, üç pompada yüksek sıcaklık gresli NSK DDU Keçeli Sabit Bilyalı Rulmanlar´ın kullanıldığı bir deneme yapıldı. Altı aylık çalıştırmadan sonra herhangi bir arıza meydana gelmemesi ile birlikte, tüm pompalar için NSK çözümünün uygulanması kararı alındı. Kullanımı takip eden 12 ayın ardından sıfır arıza kaydedildi.

NSK’nın DDU Keçeli Sabit Bilyalı Pompa Rulmanları yüksek kaliteye sahip, rulman ömrünü %80’e kadar artıran ultra temiz çelikten imal edilmiştir. Süper hassas taşlanmış yuvarlanma yolları gürültüyü en aza indirgemek, yağlama maddesinin dağıtımını ve ömrünü artırmak için özel olarak honlanırken, patentli keçeler en zorlu ortamlarda kirliliğe karşı direnç gösterir. Bu tip rulmanların bir diğer avantajı da preslenmiş çelik kafesidir; burada sıkı bir şekilde kontrol edilen boşluklar ve sürgülü kafes cepleri sürtünmeyi azaltır ve yağlama maddesinin eşit dağılımını sağlar. Yağ, su ve kirliliğe karşı iyi bir direnç ile birlikte yüksek sıcaklık direnci ve hız kabiliyeti sunar.

Sonuç olarak, düşük pompa rulmanları maliyetlerinin yanı sıra duruş zamanı, bakım ve yağ yenileme maliyetlerini de ortadan kaldırarak CHP santrali için hesaplanan yıllık maliyet tasarrufu sağlandı.

Devamını Oku

Pompalar

Standart Pompa kâğıt sektörü profesyonellerine yönelik eğitim düzenledi

Yayın Tarihi:

on

Sunduğu çözümlerle sanayi kuruluşlarının güvenilir iş ortağı olan Standart Pompa; sektör profesyonellerine verdiği eğitimlere de devam ediyor.

Bu doğrultuda Standart Pompa mühendisleri; 17 Aralık 2018 tarihinde Çukurova Kâğıt ve Ambalaj Grubu’na bağlı Kaplamin şirketinin üretim mühendisleri, bakım mühendisleri ve satın satın alma departmanından profesyonellerle bir araya geldi.

Yaklaşık 10 kişiden oluşan bu gruba; kâğıt sektöründe kullanılan pompalar ile bu pompalara özel bakım ve onarım uygulamalarına dair eğitim verildi.

Standart Pompa, kâğıt ve kâğıt hamuru üretiminde kullanılan pompalarıyla sektörün tercih edilen markaları arasında bulunuyor.

Devamını Oku
Advertisement
Advertisement
Advertisement

Trendler