Connect with us

Vanalar

Buhar Kolektörü ve Buhar Hattı Üzerinde Önerilen Kondens Cebi Tasarımları

Yayın Tarihi:

on

Ersun GÜRKAN

Ayvaz, ARI-Armaturen Türkiye Ürün Müdürü

Endüstri Mühendisi

 

Buhar kazanı sonrası; buhar kolektörü ve kondens cepleri tasarımı sistemin sağlıklı ve uzun ömürlü hizmet verebilmesi açısından çok önemlidir. Özellikle globe vanaların zaman zaman yarı açık konumda çalıştırılması fark basıncına bağlı olarak kısa sürede sit-klape yüzeylerinin aşınması sonucu vana içinde kaçak ve/veya mil sızdırmazlık elemanının zarar görerek milden kaçak oluşmasına neden olabilir. Standardın dışında yüksek bir fark basıncı ile vanayı açmak bile mümkün olmayabilir. Bu nedenle vanaların kullanılacağı noktalarda çalışma şekli ve sistemin zaman içinde değişen fark basınçları göz önünde bulundurulmalıdır.

Aşağıda Şekil-1’de görülen buhar kolektörü tasarımında buhar vanalarının yanında baypas vanasının bulunması nedeni; sistem devreye alınırken vananın iki ucundaki basıncın eşitlenmesi sağlanarak büyük vananın yavaşça açılması, herhangi bir koç darbesi oluşumunu ve vananın zarar görmesi engellenmektedir. Buradaki diğer bir fayda yüksek fark basıncı nedeniyle açılamayan vananın da açılır hale getirilmesidir. Kolektör üzerindeki ana buhar vanalarının üzerindeki hat boşaltma vanaları, ana buhar vanaları açılmadan önce kapalı sistemde birikmiş olan kondensin hattan uzaklaştırılması içindir. Kolektör altında özellikle dış ortam etkileri, donma vb. nedenlerden ötürü ilk tercih olarak bimetalik buhar kapanı tavsiye edilir. Termodinamik veya şamandıralı buhar kapanı isteğe göre seçilebilir. Unutulmamalıdır ki 1 bar fark basıncı ve altında termodinamik buhar kapanı çalışmaz. Kolektör altındaki sıvı atıcı ise sistem durduğunda ayarlanan basınca göre otomatik olarak kondens tahliyesini yapar ve sistemdeki kondensi boşaltır. Basınç yükseldiğinde ise otomatik olarak kapanır. Sistemin normal ve vuruntusuz bir şekilde çalışmasına yardımcı olur. Kolektör üzerindeki emniyet ventili aşırı basınca karşı kolektör ve vana gruplarını korur. Emniyet ventilinin çıkış borusunda damlama borusu olmalıdır. Tahliye sonucunda yoğuşan buhar, kondens olarak burada birikir ve emniyet ventilinin çalışmasını engeller ve korozyona neden olur.

Buhar hattı üzerindeki ceplerin, buhar hattının uygun bir yalıtıma sahip olması durumunda 50 metrede bir, yalıtım olmaması durumunda 30 metrede bir olacak şekilde oluşturulması tavsiye olunur. İhtiyaç noktasında hesabı yapılarak boru hattında oluşan kondens miktarına göre kondens cepleri mesafeleri belirlenebilir. Ayrıca buhar hatlarında boru alt yüzeyinde oluşan kondensin kolayca buhar akışı yönünde akarak cebe dökülebilmesi için buhar hattına eğim verilmelidir. Birçok kaynakta 7/100 vb. değerler görülebilir ve 100 metrede bir 7 metre boru hattının kotunun düşürülmesi anlamına gelir. Fakat bu değer pratikte çok mümkün değildir. Bunun yerine 5/1000 çok daha gerçekçi bir değerdir. Kondens cep tasarımının amacı kondensi, karbon çelik boruya temas eden su içindeki oksijenden dolayı oluşan pas parçacıklarını ve tortuyu toplamaktır. Bu nedenle cebin tam altına konan ve boşaltma için kullanılan kesme vanaları kullanılma sıklığına bağlı olarak kaçırır. Bu vana grubunu cebin altına değil yanına almaktır. Burada en iyi çözüm sistemin durdurulduğu ve bakıma alındığı dönemlerde kör flanşı çıkararak cebi temizlemektir. Bu mümkün değilse farklı tasarım çözümleri de mevcuttur. Pratikte kondens cebi çapı ve buhar hattı çapı DN100’e kadar aynı kabul edilir. Daha büyük buhar hattı çaplarında ise; kondens cebi çapı, buhar hattı çapının 3/4’ü olarak alınır.

Şekil-2’de görüldüğü gibi eğer düz buhar hattı için bir cep isteniyorsa, buhar kolektöründe kullanılan tasarım geçerlidir. Buhar kapanı seçimi öncelikleri ve diğer her şey aynıdır. Sadece buhar hattı boru çapı hesabı farklıdır.

Şekil-3’te görüldüğü gibi tasarım aşağı yukarı aynıdır. Sadece dirsekle yükselen veya alçalan bir boru hattında, aşağıdan veya yukarıdan gelen akışla kondensin doğrudan cebe dolması sağlanmalıdır.

Şekil-4’te görüldüğü gibi tasarımda çok büyük bir farklılık bulunmamaktadır. Hat sonuna toplanan havanın atılabilmesi için buhara uygun hava atıcı ve vakum kırıcının tasarıma eklenmesi gerekliliği farkı oluşturmaktadır. Bileşenin vakum kırıcı özelliği sistemde oluşabilecek vakumu engellemek için sisteme hava alır, hava atıcı ise bu havayı dışarı atar.

Türkiye endüstrisine, alana özel, spesifik yayınlar üreten MONETA Tanıtım’ın sektörel dergilerinin ve web portallarının editörlüğünü yapmaktayım. Yeni nesil, dinamik yayıncılık anlayışıyla, dijital ve basılı mecralarda içerik geliştirmek için çalışmaktayız.

Devamını Oku

Vanalar

Çekvalf arızasını önlemek için 3 etkili yöntem

Yayın Tarihi:

on

Çekvalfler, akışkan transferi için kullanılan boru tesisatında önemli bir bileşendir. Düzgün çalışan bir çekvalf sıvının bir yönde akmasını sağlayıp ters akışı önler. Çekvalflerin sağlıklı çalışabilmesi için uygun kurulum ve önleyici valf bakımı gereklidir.

Çekvalf akışkan transferi için kullanılan boru tesisatında önemli bir bileşendir

Kurulum sırasında, akış kapasitesini dikkate almak önemlidir. Performans sorunlarını önlemek için uygun bir valf kullanmak olmazsa olmaz bir kuraldır. Aşırı büyük bir tercih titreşim hasarına yol açabilir ve çekvalfin ömrünü kısaltır. Bununla birlikte, doğru boyutta bir çekvalf üzerinde rutin bakımı tamamlarsanız, sızıntıyı ve erken arızayı önleyebilirsiniz.

Yöntem 1: Önleyici bakım

Valf bakımındaki ilk adım, boru hattının ve valflerin temiz olduğundan emin olmaktır. Filtreler, yabancı maddelerin sisteme girmesini önlemenin basit ve etkili bir yoludur. Yabancı maddeler boruya girerse, birikmeyi en aza indirmek ve biriken artıkları gidermek için boruları yıkamak gerekebilir. Tüm çekvalflerde tutarlı bir bakım programı oluşturmak esastır.

Yöntem 2: Doğru çekvalf seçimi

Doğru çekvalf seçimi, sistemin işlevini ve ömrünü artırabilir. Boru hattının boyutuna değil, dikey veya yatay yönde, ortam tipine ve normal olarak beklenen akış koşuluna bağlı olarak uygun boyutta bir çekvalf seçilmelidir. Yanlış boyut seçimi pahalıya mal olabilir, akış hızını azaltabilir ve su darbesi gibi arızalara neden olabilir. Optimum performans için, vanaların doğru şekilde takılması ve üreticinin talimatlarında belirtildiği şekilde kullanılması gerekir.

Yöntem 3: Sızdırmazlığı muhafaza etmek için bakım

Sistem sızdırmazlığını muhafaza etmesi ve erken çekvalf arızasının önlenmesi için rutin denetimlere ihtiyaç vardır. Sistem içerisinde biriken yabancı maddeyi temizlemek sızdırmazlığın muhafaza edilmesine yardımcı olacaktır. Eğer bu yeterli olmamış, valfin sökülüp valf yuvası ve diskte çizikler olup olmadığının kontrol edilmesi gerekir. Bu işlemin ardından, valfin tüm parçaları sistemde kullanılan temiz sıvı içinde yıkanmalıdır. Bu işlem sırasında çekvalfin korozyona maruz kalıp kalmadığını kontrol etmekte de fayda vardır. Korozyona maruz kalan çekvalfler değiştirilmelidir.

Devamını Oku

Vanalar

Yangına yalın çözüm: Manifold

Yayın Tarihi:

on

Bilâl Aydemir, Duyar Vana / Ar-Ge / Makine Mühendisi

Manifold Türkçeye dallanma, borular takımı, dağıtıcı, kolektör, branşman, çoğaltmak, çok katmanlı (matematikte), düzenek (biyokimyada) şeklinde çevrilmektedir. Manifold denince bugün sokakta daha çok otomotiv sektörü için kullanılan emme manifoldu ve egzoz manifoldu kelimelerini duyarız ve bu şekilde arabalara olan ilginin bir nevi teknik boyuta taşındığı izlenimi verilmeye çalışılır. Mekanik tesisat ve inşaat sektöründe manifoldla aynı anlama gelen kolektör kelimesi daha çok kullanılır. Kolektör, Fransızcadaki “collectuer” kelimesinden gelmektedir ve her ne kadar toplaç anlamına gelse de yaygın olarak giriş kolektörü akışkanın dağıtımını, çıkış kolektörü ise toplanmasını sağlayan elemanlar seklinde adlandırılmaktadır.

Manifold sistemleri akışın olduğu birçok endüstriyel proseste geniş yer bulur. Bunlar içinde kimya, biyomedikal, makina, inşaat ve çevre mühendisliği prosesleri bulunur. Manifold, esasında bir borudan birden fazla çıkış alacak şekilde ve ihtiyaca göre tasarlanan bir boru demetinden başka bir şey değil. Akış yönüne göre birden fazla çıkış veya girişi olan bu boru demeti bize akışkanı yönlendirmekte, toplamakta ve dağıtmada ciddi bir pratiklik ve kolaylık sağlamaktadır. Kullanım yerine göre manifoldun malzemesi, cidar kalınlığı, geometrisi ve çapı doğal olarak değişmektedir. Kanatlı borulu ısı değiştiricisinde kolektör malzemesi bakır ya da çelik olabilirken, emme-egzoz manifoldu, mekanik tesisat kolektörü malzemeleri dökme demir, alüminyum, çelik, bakır, pirinç, nikel vb. metal malzemeler (veya kaplamalı) olabilmektedir. Bir mühendislik prosesesi için tasarlanan manifold her ne geometride tasarlanırsa tasarlansın akış dağılım homojenitesi, verimliliği, sürekliliği ve lineerliği en temel parametrelerdir (eğer türbülanslı akış amaçlanmıyorsa- nadir durum).

Kolektör yani boru demeti konusu böyle uzayıp gidiyor, peki döküm sürecinden başlayıp boya işlemine kadar bir ürünün üretilmesi için her yeteneğe sahip olan Duyar Vanada kolektör kelimesi neye karşılık geliyor?

Bir ana borudan adeta branşman alınarak şekillendirilip ve her bir çıkıntıya farklı görevler yüklenerek ürün tasarlanması esasında çok pratik ve zekice bir yaklaşım. Zekice diyorum çünkü bir tasarımın basit olması en büyük güçtür! Ve kolektör mantığı da bu basitliğe son derece uygun.

Son zamanlarda yangın ürünleriyle daha farklı bir şekilde ön plana çıkan Duyar Vana bu konudaki ürün yelpazesini çeşitlendirmektedir; son ürünlerinden bir tanesi Riser Manifold. Bu ürün sayesinde bir yangın tesisatı için gerekli olan test- drenaj vanası, akış anahtarı, manometre, basınç tahliye vanası bileşenleri tek bir aparat üzerinde toplanmakta. Bu sayede bir yangın tesisatı tasarımında oluşabilecek -ki bu da işletme problemini beraberinde getirebilir- hatanın daha en başından önüne geçilmekte (doğru çalışan proje işletme açısından doğru ya da pratik değilse esas itibariyle o proje yeteri kadar doğru değil demektir). 

Devamını Oku

Vanalar

Leon Teknik’ten Crane Centerline Series RS Tip Kelebek Vanalar

Yayın Tarihi:

on

Özel Proses uygulamalarında teknik üstünlükleri ile tercih edilen Crane CENTERLINE Series RS Tip Kelebek Vanalar Concentric (eşmerkezli) tasarımı ile kullanıcılarına geniş bir yelpazede çözümler sunmaktadır.

Özel Sırt Destekli Yatak Tasarımı ile %100 VACUUM – PROOF olan bu özel Kelebek Vanalar, vakumun proses içerisinde önemli bir yer tuttuğu Şeker Fabrikalarında kendini 30 yıldan fazla bir süredir ispatlamış ve kullanıcılarının yüksek memnuniyetini sağlamıştır.
Aynı şekilde vakumun etkin olduğu Dökümcülük, Endüstriyel Fırınlar, Boyahaneler, Arıtma Tesisleri, Elektrik Santralleri gibi sektör ve uygulamalarda yaygın kullanımı vardır.

TASARIM
Eş Merkezli (Concentric) ve Özel Sırt (Back-up ring) Destekli Yatak Tasarımı
(%100 Vakum Altında Çalışabilme)

ÖLÇÜLER
DN40-DN1400 (2”-56”)
BASINÇ SINIFI
PN6 – PN10 – PN16 / ANSI Class 150 / API609

SICAKLIK ARALIĞI
-20°C ile 150°C arası
GÖVDE MALZEMESİ
Döküm Demir (GG25) / Sfero Döküm (GGG40)

GÖVDE TİPİ
Wafer / Lug / Çift Flanşlı (DN700 ve üstü çaplar)
YATAK MALZEMESİ
EPDM / EPDM-H / / EPDM-FDA / Buna-N (Nitrile) / HNBR / Viton (FPM) / Viton GF (FPM 0677)

DİSK MALZEMESİ
Sfero Döküm (GGG40) Nikel Kaplı / Paslanmaz Çelik SS 316 / Hastelloy / Duplex / ECTFE (Halar) / Hostalen – Gur

ÇALIŞTIRMA
Manuel El Kumandalı / Dişli Kutulu / Pnömatik Aktüatörlü (REVO) / Elektrik Motorlu (AUMA)

KALİTE ONAYLARI
EN / ISO9001 / KTW (İçme Suyu) / FDA / DVGW – Gas / Bureau Veritas / CE / PED97/23/EC / ATEX 94/9/EC

UYGULAMALAR
Şeker / Baca Gazı Desülfürizasyonu (FGD) / Kâğıt / Doğalgaz – LPG / Kimya / Petrokimya / Deniz Suyu / Vakum Hatları

Devamını Oku
Advertisement
Advertisement
Advertisement

Trendler